Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa mamnuucay weriyeyaasha iyo shaqaalaha saddex warbaahin oo waaweyn oo Mareykan ah — CNN, MS NOW, Politico iyo warbaahino kale.
inay galaan Aqalka Cad, isagoo ku eedeeyay warbaahintaas inay faafiyaan waxa uu ku tilmaamay “warar been abuur ah” iyo warbixinno uu sheegay inay si xun uga hadlaan maamulkiisa.
Go’aanka ayaa dhaqan galay Sabtidii, 19 Sebteembar, waxaana weriyeyaasha saddexda hay’adood laga hor istaagay gelitaanka Aqalka Cad, qaar ka mid ahna waxaa laga shaqaysiiyay aqoonsiyadii saxaafadeed.
CNN, MS NOW iyo Politico ayaa 21 Sebteembar dacwad ka gudbiyay maamulka Trump, iyagoo ku doodaya in xannibaadda lagu saleeyay nuxurka warbixintooda, taasina ay ku xadgudbayso Dastuurka Mareykanka, gaar ahaan Qodobka Koowaad ee First Amendment, kaas oo ilaalinaya xorriyadda hadalka iyo saxaafadda.
Maamulka Trump ayaa dhinaciisa sheegay in gelitaanka Aqalka Cad uu yahay mudnaan loo oggolaan karo saxaafadda, balse aanu ahayn xuquuq aan shuruud lahayn, isla markaana saddexda warbaahin ay weli xor u yihiin inay wararka daabacaan meel ka baxsan Aqalka Cad. �The Washington PostMaxay sharciga Mareykanka ka qabtaa?Arrintu hadda waxay ku jirtaa dagaal sharci iyo mid dastuur oo muhiim ah. Maxkamad federaali ah ayaa hore ugu xukuntay kiiskii Sherrill v. Knight in marka Aqalka Cad sameeyo nidaam aqoonsi oo loogu talagalay weriyeyaasha, gelitaanka aan si aan sabab sharci ah lahayn loogu diidi karin iyadoo lagu salaynayo waxa weriyuhu ama warbaahintu qorto. �Al JazeeraSidaas darteed, doodda ugu weyn ee dacwadda cusub waxay noqon doontaa in xannibaaddu ahayd go’aan maamul oo ku saabsan amniga iyo nidaamka Aqalka Cad, ama inay ahayd ciqaab lagu saleeyay aragtida iyo nuxurka wararka warbaahinta.Maxay tani uga dhigan tahay Israel?Arrintan si toos ah Israel uguma saabsan, maadaama go’aanka Trump uu khuseeyo warbaahin Mareykan ah iyo gelitaankooda Aqalka Cad. Laakiin waxay leedahay saameyn muhiim ah marka laga eego wararka Israel iyo Falastiin, gaar ahaan sababtoo ah warbaahinta Mareykanka ayaa door weyn ku leh sida shacabka Mareykanka loogu gudbiyo wararka ku saabsan dagaallada iyo siyaasadda Bariga Dhexe.Waxaa jira arrin kale oo muhiim ah: Israel lafteedu waxay horey u qaadday tallaabooyin xaddidaya warbaahinta shisheeye. Warbixin uu 2024 diyaariyay Xafiiska Qaramada Midoobay ee Xuquuqda Aadanaha ayaa xustay in Israel ay 2024 meel marisay Foreign Media Law, kaas oo dowladda siinaya awood ballaaran oo ay ku mamnuuci karto warbaahin shisheeye iyo inay ku soo rogi karto xannibaado kale. Khabiirka gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan xorriyadda ra’yiga iyo hadalka ayaa walaac ka muujiyay in mamnuucidda warbaahintu ay saameyn ku yeelan karto xorriyadda hadalka iyo xaqa dadweynuhu u leeyahay xog kala duwan. �United NationsSidaa darteed, labada xaaladood waa in la kala saaraa:Mareykanka: Trump wuxuu hadda ka mamnuucay saddex warbaahin gelitaanka Aqalka Cad, iyadoo dacwad dastuurka ku salaysan ay socoto. �AP NewsIsrael: dowladda Israel waxay leedahay sharci siinaya awood ay ku xaddidi karto ama ku mamnuuci karto qaar ka mid ah warbaahinta shisheeye, arrintaasna Qaramada Midoobay waxay hore uga muujisay walaac dhinaca xorriyadda saxaafadda ah. �United NationsMarka laga eego saameynta Israel, arrinta ugu weyn waa in tallaabo kasta oo lagu xaddidayo warbaahinta Mareykanka ay saameyn karto sida ay shacabka Mareykanka iyo bulshada caalamku u helaan wararka ku saabsan siyaasadda Washington, Gaza, Israel iyo guud ahaan Bariga Dhexe. Hase yeeshee, ma jirto caddayn muujinaysa in mamnuucista CNN, MS NOW iyo Politico loo sameeyay si gaar ah Israel darteed; sababta rasmiga ah ee Trump uu sheegay waxay ahayd waxa uu ku tilmaamay warbixinno “fake news” ah oo ku saabsan maamulkiisa. �Al JazeeraXaaladda hadda: saddexda warbaahin ayaa dacwad qaaday, waxaana maxkamadda horyaalla su’aal muhiim ah oo ku saabsan halka uu ku egyahay awoodda madaxweynaha ee xakamaynta gelitaanka Aqalka Cad iyo halka ay ka bilaabato ilaalinta Dastuurka ee saxaafadda. �
