Warar isa soo taraya oo laga helayo magaalada Baydhabo ayaa sheegaya in Aadan Cali Carab, oo ah Guddoomiye Ku-xigeenka Arrimaha Bulshada ee Degmada Baydhabo, uu magaalada ka baxay isaga oo ay la socdaan ciidamo lagu qiyaasay 25 ilaa 30 askari.
Qoraal lagu baahiyey baraha bulshada ayaa sidoo kale sheegaya in kooxdu ay ku biirtay dhinac ka tirsan ciidamo la safan siyaasadda Cabdicasiis Xasan Maxamed (Laftagareen).
Hase yeeshee, ilaa hadda ma helin ilo madax-bannaan oo xaqiijinaya tirada ciidamada, jihada ay u baxeen iyo saanada ciidan ay wadateen ama in Aadan Cali Carab si rasmi ah ugu biiray ciidan gaar ah.
Tabashada Garwaale oo soo jiitamaysay
Arrintan waxay kusoo beegmaysaa iyadoo muddooyinkii dambe ay jireen tabashooyin siyaasadeed oo la xiriira awood-qeybsiga iyo matalaadda beesha Garwaale ee hay’adaha Koonfur Galbeed iyo heer federaal.
Diiwaanno hore waxay muujinayaan in Garwaale ay ku jirtay qaybaha beelaha Mirifle ee matalaadda siyaasadeed ee Koonfur Galbeed.
Liiskii Baarlamaanka Koonfur Galbeed ee 2015, tusaale ahaan, waxaa ku jiray xubno Garwaale ah, halka doorashadii Golaha Shacabka ee 2022-na kursiga HOP#177 lagu xusay inuu yahay kursi Garwaale.
Sidoo kale, 2021 waxaa jiray xiisad siyaasadeed oo la xiriirtay Xildhibaan Xasan Maxamed Guudow, oo wararku ku tilmaameen inuu ka soo jeedo Garwaale, kaas oo ay Koonfur Galbeed xasaanadda kala noqotay isaga iyo laba xildhibaan oo kale.
Wararka xilligaas waxay sheegeen in xildhibaannadu dhaliileen habka maamulka Laftagareen u maamulayay Koonfur Galbeed.
Arrimahaas waxay muujinayaan in doodda ku saabsan matalaadda, awood-qeybsiga iyo xiriirka u dhexeeya beelaha iyo maamulka aysan ahayn arrin maanta oo keliya dhalatay.
Kulamada Dhalinyarada ku qabteen magaalooyinka Muqdisho iyo Baydhabo
Tabashada hadda soo baxaysa waxay sidoo kale ku xiran tahay kulamo iyo wadatashiyo siyaasadeed oo ay sameynayaan siyaasiyiin, waxgarad, dhalinyarada iyo xubno ka tirsan beesha Garwaale.
Haddii kulamadii Muqdisho iyo Baydhabo ee aan tilmaamay ay si gaar ah uga hadleen diidmada qaabka awoodda loogu qaybinayo Garwaale, waxay noqon karaan calaamad muujinaysa in tabashadu ka gudbeyso heer shaqsiyaad ah una gudbeyso dood siyaasadeed oo beeleed.
Laakiin muhiim ayay tahay in la kala saaro laba arrimood:
tabasho siyaasadeed iyo go’aan ciidan.
Ka bixitaanka mas’uul magaalada Baydhabo, haddii la xaqiijiyo, wuxuu siin karaa tabashada muuqaal amni iyo ciidan, taas oo ka culus khilaaf siyaasadeed oo caadi ah.
Awoodda Aadan Carab iyo sababta bixitaankiisu muhiim u noqon karo
Haddii xogta ku saabsan bixitaanka Aadan Cali Carab la xaqiijiyo, arrintu waxay yeelan kartaa dhowr saameyn:
1. Saameyn siyaasadeed:
Wuxuu ahaa mas’uul ka tirsan maamulka degmada Baydhabo, sidaas darteed ka bixitaankiisu wuxuu muujin karaa in khilaafku gaaray gudaha hay’adaha maamulka hoose.
2. Saameyn amni:
Haddii ay dhab tahay in uu la baxay 25–30 askari, arrintu waxay isu beddeli kartaa arrin amni, gaar ahaan haddii ciidamadu ay leeyihiin hub iyo gaadiid ciidan.
3. Saameyn ku saabsan Garwaale:
Haddii Aadan Carab loo arko shaqsi ka tarjumaya tabashada Garwaale, bixitaankiisu wuxuu kordhin karaa cadaadiska lagu doonayo in wax laga beddelo awood-qeybsiga.
4. Saameyn ku saabsan Laftagareen:
Haddii uu dhab ahaan ku biiro dhinaca taageersan Laftagareen, waxay maamulka siin kartaa awood siyaasadeed iyo ciidan oo dheeraad ah; laakiin haddii arrintu tahay khilaaf ka dhex jira beesha ama koox siyaasadeed, waxaa laga yaabaa inay dhaliso kala-qaybsanaan cusub.
5. Saameyn heer federaal:
Khilaaf kasta oo Baydhabo ka dhaca wuxuu si toos ah ugu gudbi karaa Muqdisho, maadaama Koonfur Galbeed ay weli tahay goob muhiim u ah loollanka siyaasadda federaalka.
Xaaladda siyaasadeed ee Koonfur GalbeedWaxaa muhiim ah in la xuso in Koonfur Galbeed ay 2026 wajahday marxalado siyaasadeed iyo amni oo aad u adag.
Bishii Maarso 2026, warar kala duwan ayaa sheegay in Baydhabo ay ka dhaceen isbeddello xooggan oo siyaasadeed iyo militari, iyadoo Dowladda Federaalka ay ciidamo geysay magaalada, halka Laftagareenna uu Baydhabo ka baxay.
Dhowr maalmood kadib, Guddoomiyaha Golaha Shacabka Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) ayaa Baydhabo gaaray isagoo wata wafdi federaal ah, waxaana la sheegay in kulamadu ku saabsanaayeen mustaqbalka maamulka Koonfur Galbeed iyo wadatashiyo siyaasadeed.
Taariikh ahaan, xiriirka Aadan Madoobe iyo siyaasadda Baydhabo/Koonfur Galbeedna waa mid qoto dheer; tusaale ahaan, 2024 wuxuu Baydhabo tagay isaga oo ka qaybgalaya munaasabaddii sanad-guurada Laftagareen.
Maxay tani uga dhigan tahay mustaqbalka Garwaale?
Haddii tabashada Garwaale ay salka ku hayso in beesha aysan helin saamiga ay u aragto inuu kaga habboon yahay tiradeeda, kaalinteeda siyaasadeed iyo taariikhdeeda, waxaa muuqata in arrintu u baahan tahay xal siyaasadeed oo ka baxsan shaqsiyaad iyo xilal gaar ah.
Xalka waara wuxuu noqon karaa wada-hadal rasmi ah, iyadoo la caddeeyo:
Saamiga Garwaale ee maamulka Koonfur Galbeed;
Matalaadda beesha ee hay’adaha federaalka;
Xilalka maamulka degmada Baydhabo;
Matalaadda Baarlamaanka Koonfur Galbeed;Kuraasta heer federaal;
Iyo in tabashooyinka beesha lagu xalliyo wada-hadal, halkii ay isu beddeli lahaayeen khilaaf amni.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in aan la isku darin beesha Garwaale oo dhan iyo go’aanka hal mas’uul ama koox.
Haddii Aadan Cali Carab uu baxay, go’aankiisa keligiis looma qaadan karo inuu yahay go’aan rasmi ah oo ay wada qaadatay beesha Garwaale ilaa ay madaxda dhaqanka iyo siyaasadda beesha si cad uga hadlaan.
Gunaanad
Bixitaanka la sheegay ee Aadan Cali Carab wuxuu noqon karaa dhacdo siyaasadeed oo muhiim ah haddii la xaqiijiyo, gaar ahaan haddii ay la socdeen askar tiro badan.
Waxa uu soo bandhigayaa su’aal ka weyn qof keliya: sidee ayay Garwaale u aragtaa kaalinteeda iyo saamigeeda siyaasadeed ee Koonfur Galbeed iyo Dowladda Federaalka?Sidaas darteed, dhacdadan waa in loo akhriyaa iyadoo lagu dhex darayo tabashada awood-qeybsiga, kulamada Muqdisho iyo Baydhabo, loollanka siyaasadeed ee Koonfur Galbeed iyo xiriirka adag ee u dhexeeya maamulka Baydhabo iyo siyaasadda federaalka.
DHAMAAD
