Dalka Zambia waxaa ka socota tirinta codadka doorashadii guud ee la qabtay 13 Agoosto 2026, taas oo shacabka ay ku doorteen Madaxweynaha, xubnaha Baarlamaanka iyo madaxda dowladaha hoose.
Doorashadan ayaa si gaar ah loogu eegayaa inay tahay imtixaan weyn oo loo qaaday waxqabadka dhaqaale ee Madaxweyne Hakainde Hichilema, oo doonaya muddo-xileed labaad.
🇿🇲 Doorashada Madaxweynaha
Madaxweyne Hakainde Hichilema, oo hoggaamiya xisbiga United Party for National Development (UPND), ayaa wajahaya musharraxiin badan, iyadoo mucaaradka ugu weyn uu ka mid yahay Brian Mundubile.
Hichilema ayaa xilka ku yimid 2021, markaas oo uu ka adkaaday madaxweynihii xilligaas Edgar Lungu.
Hichilema wuxuu ololihiisa ku dhisay waxqabadyo ay ka mid yihiin dib-u-habeynta deynta qaranka, kobaca dhaqaalaha iyo soo jiidashada maalgashiga, gaar ahaan qaybta macdanta.
Zambia waa mid ka mid ah dalalka Afrika ee ugu muhiimsan dhinaca macdanta copper-ka, taas oo door weyn ku leh dhaqaalaha dalka.
Hase yeeshee, caqabadda ugu weyn ee Hichilema waxay noqotay in horumarka dhaqaale ee la sheegayo uusan weli si buuxda u gaarin qoysaska caadiga ah.
Qiimaha nolosha, shaqo la’aanta iyo saboolnimada ayaa ahaa arrimaha ugu waaweyn ee ay dadka codkooda ku saleeyeen.
đź’° Dhaqaalaha oo noqday arrinta ugu weyn
Doorashadan waxaa si weyn loogu tilmaamay afti ku saabsan dhaqaalaha Hichilema.
Dowladdiisu waxay sheegtay in dhaqaalaha Zambia uu soo hagaagay, iyadoo kobaca dhaqaalaha iyo dib-u-habeynta deyntu ay soo jiiteen maalgashi shisheeye.
Laakiin mucaaradka iyo qayb ka mid ah shacabka waxay ku doodaan in faa’iidooyinka kobacaasi aysan weli si ku filan u gaarin dadka dakhligoodu hooseeyo.
Copper-ka ayaa arrintan udub-dhexaad u ah.
Zambia waxay ka mid tahay soosaarayaasha copper-ka ugu waaweyn Afrika, waxaana tartanka siyaasadeed uu sidoo kale ku saabsan yahay cidda iyo sida loo qaybinayo dakhliga ka soo baxa macdanta.
🏛️ Doorashada Baarlamaanka
Marka laga soo tago Madaxweynaha, dadka Zambia waxay doorteen xubnaha National Assembly-ga.
Doorashada 2026 waxay leedahay 226 kuraas deegaan-doorasho ah, waxaana jira nidaam cusub oo sidoo kale ku daraya kuraas loo qoondeeyay matalaad saamiyeed.
Waxaa jiray 969 musharrax oo u tartamay 226-ka deegaan-doorasho ee Baarlamaanka.
Tani waxay door muhiim ah ka ciyaareysaa mustaqbalka Hichilema: xitaa haddii uu ku guuleysto madaxtinimada, awoodda Baarlamaanka ayaa go’aamin karta sida fudud ee uu u meel marin karo sharciyada iyo qorshayaashiisa dhaqaale.
Waxaa si gaar ah loo eegayaa haddii UPND ay sii haysan karto awooddeeda Baarlamaanka ama haddii mucaaradku iyo musharraxiinta madax-bannaan ay helaan kuraas badan.
Warbixinno hordhac ah ayaa tilmaamay in xisbiga talada haya uu wajihi karo tartan adag oo ku saabsan aqlabiyadda Baarlamaanka.
🗳️ Tirinta codadka
Codbixintu waxay dhacday 13 Agoosto, waxaana hadda socda tirinta iyo gudbinta natiijooyinka.
Guddiga Doorashooyinka Zambia (ECZ) ayaa mas’uul ka ah xaqiijinta iyo ku dhawaaqista natiijooyinka rasmiga ah.
Madaxweynaha waxaa lagu dooranayaa nidaamka 50% +
1. Haddii musharrax uusan helin aqlabiyadda loo baahan yahay, waxaa jiri kara wareeg labaad.
Warbixinnada hadda jira waxay sheegayaan in natiijooyinka kama dambaysta ah la filayo maalmaha soo socda.
🌍 Maxay doorashadu muhiim u tahay?
Doorashada Zambia waxay muhiim u tahay saddex sababood:
1. Dhaqaalaha: Waxay muujin kartaa in shacabka ay ku qanacsan yihiin ama aysan ku qanacsanayn siyaasadaha dhaqaale ee Hichilema.
2. Copper iyo maalgashiga: Natiijadu waxay saameyn kartaa siyaasadda macdanta iyo maalgashiga caalamiga ah ee Zambia.
3. Dimuqraadiyadda: Zambia muddo dheer waxaa loo arkayay dal leh dhaqanka isbeddelka xukunka iyo doorashooyin tartan leh, sidaas darteed habka ay doorashadan ku dhammaato ayaa si dhow loogu eegayaa gudaha Afrika iyo caalamkaba.
Gunaanad: Doorashada Zambia 2026 ma aha oo keliya tartan u dhexeeya Hichilema iyo mucaaradka; waa qiimeyn lagu sameynayo afar sano oo siyaasadeed iyo dhaqaale, gaar ahaan haddii kobaca dhaqaalaha, dib-u-habeynta deynta iyo maalgashiga macdantu ay nolosha dadka caadiga ah wax ka beddeleen.
Natiijada Baarlamaankuna waxay noqon doontaa mid muhiim ah, maadaama ay go’aamin karto awoodda siyaasadeed ee madaxweynaha cusub ama dib loo doorto.
