Dowladda Isutagga Imaaraadka Carabta ayaa si dadban isbeddel ugu sameyneysa wejiyada hoggaanka ee kasoo muuqda saaxadda caalamka, iyadoo sare u qaadeysa muuqaalka madaxweyne ku-xigeenka dalkaas.
Tallaabadan ayaa lagu macneeyay mid looga gol-leeyahay in lagu weeciyo ama lagu yareeyo carada gobolka ee ka dhalatay siyaasadda arrimaha dibadda ee dalkaas oo noqotay mid aad u dagaal badan, sida ay sheegayaan falanqeeyayaasha arrimaha siyaasadda.
Madaxweyne Sheekh Maxamed bin Saayid, oo muddo dheer ahaa maskaxda ka dambeysa faragelinta milatari ee Imaaraadku ku leeyahay dalka dibaddiisa, ayaa bilihii u dambeeyay si weyn uga yaraaday fagaarayaasha iyo warbaahinta.
Beddelkiisa, Madaxweyne ku-xigeenka Sheekh Mansuur bin Saayid ayaa si joogto ah oo aan caadi ahayn uga soo muuqanaya warbaahinta dowladda, isagoo muujinaya shakhsiyad deggan oo diiradda saarta arrimaha gudaha.
Is-diidmada danaha Imaaraadka iyo Sacuudiga
Tallaabadan si farsameysan loo agaasimay ayaa imaneysa xilli Imaaraadku uu wajahayo is-maandhaaf iyo xiisad aan hore loo arag oo kala dhexeysa dalka ay deriska yihiin ee Sacuudi Carabiya.
Khilaafkan ayaa salka ku haya is-diidmo dhanka danaha ah oo ku saabsan dalalka Yemen, Soomaaliya, Suudaan, iyo marinka istaraatiijiga ah ee Badda Cas.
Sida lagu xusay qiimeyn ay sameysay hay’adda sirdoonka iyo falanqaynta ee Dark Box:
“Kala-duwanaanshiyahan waa mid si farsamaysan loo hindisay si tartiib-tartiib ah dib loogu qaabeeyo aragtida laga qabo Imaaraadka, gudaha iyo dibaddaba.
”Hay’adda ayaa intaas ku dartay in istaraatiijiyaddan ay ujeedadeedu tahay in lagu qaboojiyo carada sii kordheysa ee Sacuudiga iyo dhaliilaha beesha caalamka, iyadoo aan wax isbeddel aasaasi ah lagu sameyneyn siyaasadaha xudunta u ah Abu Dhabi.
Xiriirka Abu Dhabi iyo Riyaad ayaa si weyn u qaboobay muddooyinkii dambe.
Dhaxal-sugaha Sacuudiga, Maxamed bin Salmaan, ayaa si xooggan u riixaya xasiloonida gobolka si uu u xaqiijiyo mashaariicdiisa dhaqaale ee waawayn, waana aragti si weyn uga hor-imaanaysa taageerada Imaaraadku siiyo xoogagga wakiilada ah ee meelaha qaar:
Soomaaliya:
Imaaraadka Carabta ayaa taageero xooggan siiya maamulka gooni u goosadka ah ee Somaliland, wuxuuna soo agaasimay aqoonsigii ay Israa’iil siisay maamulkaas, taasi oo si weyn uga careysiisay Riyadh.
Suudaan:
Imaaraadku waxa uu wajahayaa dhaliilo caalami ah oo ku aaddan inuu taageero milatari siiyo Ciidamada Gurmadka Degdegga ah (RSF) ee ku jira dagaalka sokeeye, taasoo isku dhac ku ah dadaallada diblamaasiyadeed ee Riyaad ay ku baadi-goobeyso xal nabadeed.
Yemen:
Labadan quwadood ee Khaliijka ayaa taageera garabyo isku haya awoodda. Golaha Ku-meel-gaarka ah ee Koonfurta (STC) oo uu taageero Imaaraadku ayaa inta badan carqaladeeya dowladda la aqoonsan yahay ee uu Sacuudigu taageero.
Hoos u gurashada xeeladeysan ee shaqsi da’ ah
In ka badan toban sano, Sheekh Maxamed ayaa ahaa wejiga aan muranka ka taagnayn ee awoodda Imaaraadka.
Laga soo bilaabo 2014-kii isagoo ahaa hoggaamiyaha aan rasmiga aheyn ka hor inta uusan si rasmi ah xilka madaxweynaha ula wareegin 2022-kii, wuxuu horseeday siyaasad dibadeed oo horseedday in Imaaraadku faragelin ku sameeyo colaado ka socda Liibiya ilaa Yemen.
Si loo maareeyo cadaadiska ka dhashay siyaasadahaas, warbaahinta dowladda ayaa baraha bulshada ku daadisay muuqaallada Sheekh Mansuur.
Madaxweyne ku-xigeenkan—oo caalami ahaan si weyn loogu yaqaano in uu yahay milkiilaha kooxda kubadda cagta ee Manchester City, balse ahaa shakhsi ka aamusan siyaasadda gudaha—ayaa xilkan loo magacaabay sanadkii 2023-kii.
Wararka dhowaan la baahiyay ayaa muujinaya isagoo ku guda jira hawlmaalmeedka dowladda, ka qayb-galaya fadhiyada Golaha Qaranka, iyo martigelinta kulamada bulshada.
Dark Box ayaa ku tilmaantay Sheekh Mansuur inuu yahay “shakhsi difaac ah oo loogu talagalay inuu nuugo cadaadiska diblomaasiyadeed iyo inuu muujiyo sawir xasilooni ah.
Tani waa isku day la doonayo in dalka lagu yeesho waji dabacsan oo la gaari karo, si loo yareeyo xiisadda Riyaad.
Siyaasadda dhabta ah vs aragtida la dhisayoInkastoo wajiyada fagaaraha isbeddeleen, khubarada ayaa tilmaamaya in aysan jirin xil-wareejin rasmi ah oo dhacday. Awoodda go’aan-qaadashada ee udub-dhexaadka ah ee Imaaraadka ayaa weli si adag ugu jirta gacanta Sheekh Maxamed bin Saayid.
Falanqeeyayaasha ayaa ka digaya in istaraatiijiyaddan ay xambaarsan tahay halis weyn:
Ficilka oo la qiimeeyo:
Hoggaamiyeyaasha gobolka, gaar ahaan Riyaad, ayaa lagu wadaa in ay Imaaraadka ku qiimeeyaan ficiladooda dhabta ah ee fagaaraha dagaalka, ee aanay ku qiimeyn wejiyada kasoo muuqda warbaahinta rasmiga ah.
Aaminaadda oo lunta:
Haddii aysan isbeddelin siyaasadaha horseedaya khilaafyada ka taagan Geeska Afrika iyo Gacanka Carbeed, isbeddel muuqaal ah lagama yaabo inuu ku filnaado soo celinta kalsoonida.
Mad-madow gudaha ah:
In sare loo qaado shakhsi, mid kalena uu hoos u dhaco, waxay gudaha dalkaas ka abuuri kartaa hubanti la’aan ku aaddan isku-xirnaanta hay’adaha dowladda.
In kasta oo aysan caddayn in dib-u-qaabeyntan jilicsan ay Imaaraadka ka saari karto duufaanta juquraafi-siyaasadeed ee uu haatan ku dhex jiro, istaraatiijiyaddani waxay si cad u muujinaysaa sida dhisidda sumcadda iyo muuqaalku ay ugu noqdeen aalado udub-dhexaad u ah hannaanka dowladnimo ee casriga ah ee waddamada Khaliijka.
