Tirada dadka Yemeniyiinta ah ee ka cararaya colaadaha dalka Yemen kuna gaaraya Jamhuuriyadda Jabuuti ayaa si weyn u kordhay bishan Sebteembar, iyadoo kumannaan qof ay doonyo yaryar kaga gudbeen marin-biyoodka Bab el-Mandeb, si ay uga baxsadaan dagaallada dib uga qarxay xeebaha galbeed ee Yemen.
Qaramada Midoobey ayaa sheegtay in ku dhowaad 3,000 qof ay Jabuuti gaareen muddo ka yar hal toddobaad, iyadoo dadka cusub ay inta badan kasoo degaan deegaannada Obock, Khor Angar, Moulhoule iyo Godoria.
Qaxootiga waxaa ku badan haween iyo carruur.Dowladda Jabuuti ayaa 16-kii Sebteembar sheegtay in 2,776 qof oo ka yimid Yemen ay gaareen gobolka Obock tan iyo markii ay bilaabatay xaaladda cusub ee colaadeed, iyadoo tiradu ay sii kordheysay xilligaas.
Hay’adda UNICEF ayaa iyaduna 13-kii Sebteembar sheegtay in ku dhowaad 1,400 qof ay Jabuuti gaareen 24 saacadood gudahood, iyadoo carruur badan ay ka mid ahaayeen dadka cusub.
Hay’addu waxay ka digtay khataraha ay carruurta iyo qoysasku la kulmaan inta ay ka gudbayaan Bab el-Mandeb, oo ay ku jiraan fuuqbax iyo biyo la’aan.
Dadka cusub oo lagu qaabilayo MarkaziQaxootiga Yemeniyiinta ah waxaa lagu qaabilayaa Markazi, oo ku yaalla gobolka Obock, halkaas oo dowladda Jabuuti iyo hay’adaha Qaramada Midoobey ay ka wadaan diiwaangelin iyo gurmad.
Ra’iisul Wasaaraha Jabuuti, Cabdoulkader Kamil Maxamed, ayaa 20-kii Sebteembar shir guddoomiyay kulan looga hadlayay xaaladda dadka Yemeniyiinta ah ee kusoo qulqulaya Obock.
Dowladda ayaa sheegtay in loo baahan yahay in la xoojiyo hoyga, nadaafadda, teendhooyinka, agabka aasaasiga ah iyo korontada xerada Markazi.Hay’adaha UNHCR, IOM, UNICEF iyo UNFPA, oo ay weheliyaan dowladda Jabuuti iyo hay’adaha samafalka dalka, ayaa wada dadaallo lagu gaarsiinayo dadka cusub biyo, cunto, dawo iyo adeegyo kale oo aasaasi ah.
Dagaallada Yemen oo barakaca sii kordhinayaQulqulka qaxootiga ayaa kusoo beegmaya xilli dagaallada Yemen ay si weyn uga sii dareen xeebaha Badda Cas.
Xoogagga Xuutiyiinta ayaa horumarro militari ka sameeyay qaybo ka mid ah xeebaha galbeed, oo ay ku jirto magaalada dekedda ah ee Mokha, iyo dhulal ku dhow marinka Bab el-Mandeb.
Sida ay sheegtay IOM, in ka badan 85,000 qof ayaa gudaha Yemen ku barakacay marka la gaaray 13-kii Sebteembar, iyadoo in ka badan 82,000 oo ka mid ah barakacaasi uu dhacay tan iyo bilowgii bisha.
Warbixinno cusub oo Qaramada Midoobey iyo hay’adaha gargaarka ah ayaa tilmaamaya in tirada dadka gudaha Yemen ku barakacay ay tan iyo markaas sii korortay, iyadoo xaaladda bani’aadamnimo ay kasii dartay.
Reuters ayaa 21-kii Sebteembar sheegtay in in ka badan 120,000 qof ay gudaha Yemen ku barakaceen, halka kumannaan kale ay badda uga gudbeen dhanka Jabuuti.
Jabuuti oo dalbanaysa taageero caalami ahQulqulka cusub ayaa cadaadis saaraya adeegyada gobolka Obock, gaar ahaan hoyga, biyaha, caafimaadka, nadaafadda iyo cuntada.
Dowladda Jabuuti iyo Qaramada Midoobey ayaa ugu baaqay beesha caalamka in la kordhiyo taageerada dhaqaale iyo tan bani’aadamnimo si wax looga qabto baahiyaha dadka Yemen ka soo cararaya iyo kuwa martigelinaya.
UNHCR ayaa sheegtay in kumannaan kale ay isku dayayaan inay Yemen ka baxaan, balse shidaal la’aanta iyo xaaladda amni ay caqabad ku yihiin dadka doonaya inay doonyo kaga gudbaan Bab el-Mandeb.Xaaladda ayaa weli ah mid isbeddeleysa, iyadoo hay’adaha gargaarka ay ka digayaan in haddii dagaalladu sii socdaan ay kordhi karto tirada dadka ka cararaya Yemen ee u gudbaya Jabuuti.
Washington post- Africa and Asia
