Tirada askarta Israel ee lagu dilay lagu dhaawacamay dhulalka Falastiin war bixin dheer ee qortay Newyok times.
Xog laga soo ururiyey ilo kala duwan oo ay ku jiraan ciidamada Israel (IDF), Wasaaradda Difaaca Israel, Qaramada Midoobay iyo hay’adda xuquuqda aadanaha ee B’Tselem ayaa muujinaysa in boqolaal ka tirsan ciidamada iyo ciidamada ammaanka Israel lagu dilay dhulalka Falastiin tan iyo bilowgii Intifadii Labaad ee Sebtembar 2000.
B’T selem waxay sheegtay in intii u dhexeysay 29 Sebtembar 2000 iyo 27 Sebtembar 2006 ay Falastiiniyiintu dileen 314 xubnood oo ka tirsanaa ciidamada ammaanka Israel.
Xogta hay’addu waxay sidoo kale muujinaysaa in 225 ka mid ah ciidamada ammaanka lagu dilay gudaha dhulalka la haysto intii u dhexeysay Sebtembar 2000 iyo dhammaadka 2005.Khasaaraha ayaa sii socday intii lagu jiray dagaalladii Gaza.
Dowladda Israel waxay sheegtay in sagaal askari lagu dilay hawlgalkii Gaza ee 2008–2009, halka 74 askari lagu dilay Operation Protective Edge ee 2014, sida lagu qoray xog ururin ku saabsan khasaaraha ciidamada Israel.
Isbeddelka ugu weyn wuxuu dhacay kadib weerarkii Hamas ee 7 Oktoobar 2023 iyo dagaalkii xigay ee Gaza. Ciidamada Israel ayaa 22 Sebtembar 2026 sheegay in 968 askari ay dhinteen tan iyo bilowgii dagaalka, iyadoo 472 ka mid ah lagu dilay intii uu socday hawlgalkii dhulka ee Gaza.
Hase yeeshee, tirada 968 looma isticmaali karo iyadoo dhan ahaan loo sheegayo inay “Gaza lagu dilay”, maadaama ay ku jiraan ciidamada ku dhintay meelo kale iyo sababo kala duwan.
Wasaaradda Difaaca Israel ayaa sidoo kale sheegtay in 1,152 xubnood oo ka tirsan ciidamada iyo hay’adaha amniga ay ku dhinteen dagaalka tan iyo 7 Oktoobar 2023, iyadoo tiradaas ay ku jiraan ciidamo, boolis, Shin Bet, kooxaha difaaca deegaanka iyo xubno kale oo ka hawlgallay Gaza, koonfurta Israel, waqooyiga, Lubnaan iyo Daanta Galbeed.
Qaramada Midoobay ayaa iyaduna diiwaangelisay khasaaraha ciidamada Israel ee Daanta Galbeed.
Tusaale ahaan, intii u dhexeysay 7 Oktoobar 2023 iyo 3 June 2024, toddobo askari oo Israel ah ayaa lagu dilay Daanta Galbeed weerarro ay Falastiiniyiintu geysteen.
Sidaa darteed, marka la isku daro xogaha la heli karo, waxaa cad in boqolaal askari iyo xubno ka tirsan ciidamada ammaanka Israel lagu dilay dhulalka Falastiin tan iyo 2000, iyadoo khasaaraha ugu weyn ee muddadan uu dhacay intii uu socday dagaalka Gaza ee bilaabmay 2023.
Si kastaba, ma jiro hal diiwaan caalami ah oo si isku mid ah u tirinaya “askarta Israel ee lagu dilay gudaha Gaza iyo Daanta Galbeed” laga bilaabo 2000 ilaa 22 Sebtembar 2026.
Sidaas awgeed, warbixin sax ah waa inay kala saartaa askarta lagu dilay Gaza, Daanta Galbeed, xadka Israel iyo kuwa lagu dilay gudaha Israel, halkii hal tiro lagu wada dari lahaa.
