Hoos ka Dhageyso: Warka Duhurnimo ee Idaacada Warsan, Tabiye Yuusuf Sheikh Aden.
Imtixaanka Shahaadiga Dugsiga Sare ee dowladda ay qaadeyso ayaa lagu waddaa in uu maanta dalka ka billaawdo Muqdisho iyo Gobolada dalka marka laga reebo Somaliland iyo Puntland.
Qeybo ka mid ah Ammaanka Magaalada Muqdisho ayaa saakay si weyn loo adkeeyay, waxaana lagu waddaa in maanta ardayda dugsiyadda Sare ay u fadhiistaan Imtixaanka dowladda ee shahaadiga ah, iyada oo ay u fariisan doonaan ilaa 34,000 oo Arday.
Imtixaanka ayaa si rasmi ah maanta kaga bilaaban doona gobolka Banaadir, Galmudug, Hirshabeelle , Koonfur Galbeed iyo Jubbaland.
Xarumaha Imtixaanka lagu galaayo ayaa waxaa la geeyay Ciidamo loogu tala galay in ay suggaan Ammaanka xarumahaasi iyo kormeerayaal loogu talo galay inay ilaaliyaan Imtixaanka,kuwaas oo qaarkood ka socda Wasaaradda Waxbarashada.
Mas’uuliyiin ka tirsan dowladda ayaa lagu waddaa in ay kormeeraan Goobaha ay lagu qaadaayo Imtixaanka.
Guddoomiyaha Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay, Csaba Kőrösi, ayaa si adag u cambaareysay weerarradii shalay lala beegsaday ciidamada Midowga Afrika ee ATMIS, saldhiggooda magaalada Buulo Mareer.
Wuxuu tacsi u diray ehelada dadkii ku dhintay, sidoo kale shacabka iyo dowladda Uganda iyo Soomaaliya.
Sidoo kale waxa uu u rajeeyay caafimaad deg deg ah dadkii ku dhaawacmay weerarkaasi Ururka Al-Shabaab ay ku qaadeen Saldhigga Ciidamada Uganda ee Buulo-Mareer.
“Argagixisadu nooc kasta oo ay tahay iyo muuqaalkeeda waxay ka dhigan tahay khatar weyn oo ku wajahan nabadda iyo ammaanka caalamiga ah.” ayuu yiri Csaba Kőrös.
Guddoomiyaha golaha loo dhanyahay ayaa hoosta ka xariiqay in loo baahan yahay in cadaaladda la horkeeno kooxihii ka dambeeyay weeraradaasi, isaga oo sidoo kale sheegay inay sii wadi doonana taageerada ay siiyaan Soomaaliya.
Weerarkii shalay Xubno katirsan Ururka Al-Shabaab oo ku bilaawday qaraxyo ayaa Al-Shabaab waxaa ay sheegteen inay kudileen 137 Askari, balse howlgalka ATMIS ay sheegeen inay weerarkaasi ku jebiyeen Al-Shabaabkii soo weeraray.
In ka badan 1,000 qoys, ayaa lagu wadaa inay ka barakacaan bartamaha dalka Mozambique, ka dib markii ay weerareen xayawaanka duurjoogta ah.
Madaxa maamulka deegaanka ee degmada Marromeu ee gobolka Sofala, ayaa sheegay in dowladda hoose ay goobo kale u rari doonto 1,500 oo qoys, oo ay halis ku hayaan weerarada xayawaanka Duur Joogta ah.
Henriqueta de Rosário, ayaa sheegtay in mas’uuliyiintu ay diiwaan geliyeen dhimashada saddex qof, oo ka dhashay weerarrada xayawaanada duurjoogta ah bilooyinkii ugu horeeyey ee sanadkan.
Lo Duureed la tmid qeybta keynta gaarka ah ee Marromeu ee ku taalla webiga Zambezi delta, ayaa weerar ku qaaday qeybaha la deggan yahay, taasoo ku qasabtay dadka inay u guuraan dhanka webiga.
Si kastaba ha ahaatee, marka ay gabaad dadka dugsadaan jasiiradaha, ayaa waxay dhanka kala la kulmaan khatarta iyo weerarro kaga imanaya Yaxaaska.
“Colaadda u dhaxaysa dadka iyo duur-joogta waa xaqiiqo sii kordhaysa” ayay tiri Rosário, iyadoo intaas ku dartay in dad badani ay arrintani ku keentay halis.
Waxay sheegtay in ugu yaraan 400 oo qof ay mar hore iska diiwaan galiyeen qorshaha hindisaha dib-u-dejineed, si ay uga guuraan goobahan ay lasoo gudboonaatay khataraha.
Baydhabo-{WMN}-Barnaamijka Kulanka Warsan waxaad Caawa kaga boganidoontaan Wareeysiyo aad xasaasi u ah, khudbadiha shirarkii maanta Madaxda Somaliya ay ku qabteen Dalka iyo dibadiisa. waxaa Caawa soo saarey soona jeedinaaya Wariye Yuusuf Sheikh Aden (Qalinle} Dhageysi wanaagsan.
Hoos ka dhageyso Barnaamijka Haweenka ee Idaacada warsan oo idin soo diyaarisay Nuurta Mohamed.
Hoos ka Dhageyso: Warka Fiidnimo ee Idaacada warsan Tabiye, Hassan Ibrahim.
Shirka Todobaadlaha ah ee Golaha Wasiirrada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya oo uu guddoominayey Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka ahna Ku-simaha Ra’iisul Wasaaraha Mudane Saalax Axmed Jaamac, ayaa looga hadlay warbixinno la xiriira Fatahaadda Wabiga Shabeelle uu ka sameeyey Gobolka Hiiraan, diyaar garowga imtixaanka qaranka ee dugsiga sare iyo dhaqan-gelinta nidaaminta bajaajka caasimadda ka howlgala.
Wasaaradaha Amniga Gudaha iyo Gaashaandhigga ayaa golaha warbixin ka siiyey amniga guud iyo xasillinta dalka, gaar ahaan dagaalka lagu ciribtirayo kooxaha Khawaarijta ah ee ka soconaya qaar kamid ah gobollada dalka.
Golaha ayaa bogaadiyey guulaha ay ciidammadu ka gaareen dagaalka looga sifeynayo dalka kooxaha Khawaarijta iyo hirgelinta qaraarkii Golaha Wasiirrada ee nidaaminta Bajaajta caasimadda oo dhaqan galay maanta oo khamiis ah.
Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-heshiisiinta, ayaa Golaha Wasiirrada u soo bandhigtay warbixin la xiriirta Fatahaadda Wabiga Shabeelle uu ka sameeyey Gobolka Hiiraan, taas oo saameyn xoog leh ku yeelatay nolosha dadka iyo duunyada ku nool deegaannada uu wabigu ku fatahay.
Sidoo kale, Golaha ayaa Wasaaradda Waxbarashada, Hidaha iyo Tacliinta Sare ka dhageystay warbixin ku aaddan u diyaar garowga imtixaanka qaran ee dugsiga sare, gaar ahaan fasalka 4aad ee sannad dugsiyeedka 2022-2023.
Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre ayaa madasha shirka Sharm el Sheikh kula kulmay Madaxweynaha Bangiga Horumarinta Afrika Akinwumi Adesina.
Waxay si gaar ah uga wada hadleen xoojinta mashaariicda Bagiga uu ka fuliyo Soomaaliya iyo sidii uu gacan uga geysan lahaa barnaamijka hormarinta dhaqaalaha ee dowladda Soomaaliya ay waddo.
Dr Adesina ayaa ku ammaanay dowladda Soomaaliya horumarka ay ka sameysay barnaamijka deyn cafinta, isaga oo sheegay in bangigu kor u qaadi doono taageerada uu siiyo mashaariicda ay ka wadaan Soomaaliya.
Shir ay soo qaban qaabisay Qaramada Midoobay, ayaa dalalka Deeq bixiyaasha waxa ay ku yabooheen lacag gaaraysa illaa $2.4 bilyan oo dollar oo loogu talo galay badbaadada nolosha iyo weliba taageerida hab nololeedka, illaa 32 milyan oo qof oo ku kala nool dalalka Soomaaliya ,Kenya iyo Ethiopia
Qoraal ka baxay Qaramada Midoobay ayaa lagu sheegay in ‘ka dib dedaal wada jira oo ay sameeyeen, bulshada maxalliga ah, ururada samafalka, qaadhaan bixiyayaasha iyo masuuliyiinta deegaanada ay abaaruhu ka dhaceen, in lagu guulaystay in laga hortago, in abaarihii jiray ay isu bedelaan, xaalad macaluul ah.’
Warbixinta ay soo saartay Qaramada Midoobay ayaa lagu sheegay ‘in abaarahan daran ay uga sii dareen, ka dib markii la waayey roobabkii la filayey, muddo shan xilli roobaad ah. In ka badan 30 milyan oo qof oo ku kala nool Ethiopia, Soomaaliya iyo Kenya ayaa taageero loo fidiyey.’
Qaramada Midoobay ayaa sheegtay in xaaladaha degdeg ah ee jira awgood, in weli loo baahan yahay kaalmo kale oo degdeg ah, si looga hortago in xaaladdu ay dib ugu noqoto meel xun.
Lacagahan ayaa lagu yaboohay, kulan ballaadhan oo ka dhacay magaalada New York, kaas oo ay si wada-jira u qabteen, Qaramada Midoobay, Talyaaniga, Qatar, Ingiriiska iyo Maraykanku, waxaana iskaashi lagala sameeyey dawladaha Ethiopia, Kenya iyo Soomaaliya.
‘Dhinacyada ka shaqeeya gargaarka bini’aadanimo waxay u baahan yihiin illaa $7 bilyan oo dollar oo wax lagaga qabto xaaladaha bini’aadanimo, isla markaana lagaga jawaabo abaaraha iyo deegaanada ay saameeyeen colaadaha ka jira gobolka, sannadkan 2023’ ayaa lagu sheegay bayaanka ka soo baxay Qaramada Midoobay.