Warsan Radio

Wararka ka imanaya Iran ayaa sheegaya in drone-yo nooca Hermes 900 ah ay ku guuldareysteen hawlgallo ay ka wadeen gudaha dalkaas. Saraakiisha Iran ayaa sheegay in nidaamyadooda difaaca hawada ay soo rideen qaar ka mid ah diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, isla markaana la burburiyay.

Hermes 900 waa drone milatari oo loo adeegsado howlaha sirdoonka, dabagalka iyo weerarrada bartilmaameedka ah. Warbaahinta Iran ayaa baahisay Sawiro iyo muuqaalo muujinaya burburka mid ka mid ah diyaaradahaasi, inkastoo dhinaca kale aan weli si rasmi ah uga hadlin khasaaraha la sheegay.

Xaaladdan ayaa imaneysa iyadoo ay sare u kaceen xiisadaha amni ee gobolka, isla markaana ay sii kordhayaan isku dhacyada la xiriira hawlgallada cirka.

Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Soomaaliya Mudane Mustafa Dhuxulow ayaa xafiiskiisa kula kulmay Ergayga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya ahna Madaxa UNSOS, James Swan, iyo wafdi uu hoggaaminayay.
Agaasime Mustaf Dhuxulow ayaa la wadaagay wafdiga horumarradii ugu dambeeyay ee Hay’adda ee dhinaca adeeg bixinta, oo ay ka mid yihiin hirgelinta maaraynta amniga xuduudaha, casriyeynta adeegyada danabaysan ee hay’adda sida dal-ku-galka (ETAS), dalku-jooga iyo adeegyada baasaboor bixinta.
Agaasimaha ayaa xusay in tallaabooyinkan ay qeyb ka yihiin dadaallada lagu tayeynayo adeegyada, lagu xoojinayo hufnaanta, isla markaana lagu waafajinayo nidaamka socdaalka heerarka casriga ah.
James Swan ayaa uga mahadceliyay Agaasimaha Guud soo dhaweynta diirran iyo wada shaqeynta dhow oo ay la leeyihiin hay’adda. Waxa uu sidoo kale uu bogaadiyay nidaamyada cusub ee la hirgeliyay, isaga oo muujiyay inay si wanaagsan u soo dhoweynayaan horumarka lagu sameeyay casriyeynta iyo sugnaanta nidaamyada socdaalka.
Sidoo kale, Ergayga ayaa la wadaagay arrimo la xiriira xaaladaha dal-ku-galka iyo deggenaanshaha ee shaqaalaha Qaramada Midoobay, oo ay ku jiraan shaqaalaha kala duwan ee ka howlgala dalka.

Gariirku wuxuu ka dhacay qoto dhooban oo ah 10 kiiloomitir, taas oo ka dhigtay in si fudud looga dareemo meelaha ku dhow iyo gobollada ku hareeraysan.

Ilaa hadda, ma jiro war rasmi ah oo sheegaya wax dhaawac ah, dhimasho, ama burbur weyn oo ka dhashay.

Dadka deegaanka ayaa ka warbixiyay gariirka, qaar ka mid ahna waxay dareemeen gariir xoog leh oo dhulka ah muddo dhowr ilbiriqsi ah.

Mas’uuliyiinta maxalliga ah ayaa la soconaya xaaladda, iyadoo la hubinayo dhismayaasha, wadooyinka, iyo kaabayaasha muhiimka ah si loo xaqiijiyo amniga dadka.

Gobollada Fars Province iyo magaalada Gerash ayaa inta badan ku yaalla meelaha firfircoon ee dhul gariirka sababi kara, laakiin gariirkan ayaa ahaa mid khafiif ah marka loo eego taariikhda dhul gariirrada gobolka.

Degmada Jalalaqsi ee Gobolka Hiiraan Dowlad-Goboleedka Hir-Shabeelle waxaa maanta ka billowday ololaha diiwaangelinta codbixiyaasha, waxaana la diyaariyay xarumaha lagu diiwaangelin doonno Dadka Magaaladaas.

Guddiga Madaxabannaan ee Doorashooyinka ayaa sheegay in tani ay fursad u tahay Dadka Degmada Jalalaqsi si ay codkooda uga dhiibtaan doorashada Dowladaha Hoose oo ay ku tartamayaan Xisbiyada isku diiwaangeliya.

Guddiga Madaxabannaan ee Doorashooyinka ayaa sheegay in tani ay fursad u tahay Dadka Degmada Jalalaqsi si ay codkooda uga dhiibtaan doorashada Dowladaha Hoose oo ay ku tartamayaan Xisbiyada isku diiwaangeliya.

Doorashada Dowladaha Hoose ee Dadweyne ayaa lagu billaabay Muqdisho iyada oo hirgashay 25kii December 2025, doorashadu waxa ay u gudubtay Dowlad-Goboleedyada Hir-Shabeelle, Koofur Galbeed, Galmudug iyo Waqooyi Bari Soomaaliya.

Hay’adda Maaraynka Musiibooyinka Qaranka ee SoDMA ayaa ku baaqday in gargaar degdeg ah laga gaaro gobollada Dalka oo saamayn taban ku reebtay Abaarta ka jirta, xaaladda ugu adag waa helista biyaha iyo wixii ay cuni lahaayeen Dadka & Xoolaha ay dhaqdaan.

SoDMA oo deegaannada qaar ka billowday biyo dhaamin ayaa sheegay in uusan ku filnayn Dadka iyo xoolaha ay dhaqdaan maadaama dhulka laga keenayo masaafo ay u jirto deegaannda qaar sida wararka la helayo ay sheegayaan.

Mas’uuliyiin katirsan Dowlad-Goboleedka Galmudug ayaa sheegay in ay soo arkeen Dad qaarkood saacado badan aan wax cunin kuwaas oo qaarkood billaabay in jirkooda uu isbaddelo sabab la xiriirta cunno la’aantaas haysata.

Gobollada Dalka ayaa kala daran heerka Abaartu gaarsiisan tahay, deegaanno waxaa jira dadkii degenaa ay isaga guureen iyada oo xoolihii ay dhaqanayeen ay tarab-tarab uga dhamaadeen maadaama aysan u heli Karin Biyo iyo daaq lagu naf qabto.

Dowladda Maraykanka ayaa ku dhawaaqday in si degdeg ah ay muwaadiniinteeda ugala baxayso Dalal dhaca Bariga Dhexe si aanay u saamayn xaaladda sii adkaanaysa ee ka dhalatay weerarkii uu ku qaaday Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan.

Bayaanka Maraykanka ayaa Muwadiniinta lagu wargeliyay in ay muujiyaan feejignaan dheeraad ah maadaama duqaymo ka imaanaya dhinaca Iiraan ay ku dhacayaan Dalalka Liiskaan ku jira oo bartilmaameed u noqday Xukuumadda Tehran.

Digniinno ay soosaareen Safaaradaha Maraykanka ee Dalalka Carabta oo lagu daray Maamulka ay isku garabsanayaan dagaalka socda ee Israa’iil waxaa Dadka Ameerikaanka ah lagu wargeliyay in ay yareeyaan dhaqdhaqaaqa iyo tagista meelaha bartilmaameedka ah.

Maraykanka ayaa khasaara xooggan oo isugu jira mid naf iyo mid maaliyadeed kala kulmay Jawaabta uga timid dhinaca Iiraan, Madaxweyne Donald Trump ayaa ka meermeeraya saxaafadda si aysan wax uga weydiin arrintaan.

Markab Kalluumaysi oo laga leeyahay Jamhuuriyadda Shiinaha oo koox burcad badeed Soomaali ah ay ku afduubatay xeebaha Deegaannada Dowlad-Goboleedka Puntland ayaa lasii daayay isaga iyo shaqaalihii la socday.

War kasoo baxay Maamulka Shirkadda Markabkaas ayaa lagu sheegay kaddib dedaallo wadajir ah oo ay sameeyeen Dowladda Shiinaha iyo mas’uuliyiin Soomaali ah in lagu guulaystay sii daynta markabkaas sida ay xaqiijisay Safaaradda China ee Muqdisho.

Shiinaha ayaa xiriir joogta ah la sameeyay Dowladda Federaalka iyo Dowlad-Goboleedka Puntland, waxaa ugu dambayn mira-dhalay wadahadalkaas oo la isku fahmay sii daynta Markabka iyo shaqaalaha la socday.

Xukuumadda Beijing ayaa ballanqaadday in ay gacan ka gaysanayso sidii looga hortagi lahaa Kooxaha Burcad Badeedda si aysan markale dib usoo laaban awooddii ay mar ku yeesheen Biyaha Soomaaliya iyo kuwa Caalamiga ah.

Qaybo kamid ah Xeebaha Deegaannada Dowlad-Goboleedka Puntland waxaa mararka qaar ka dhaca afduub iyo isku day qafaal oo Kooxaha Burcad badeeddu sameeyaan, waxa ay taasi sababtay in si feejigan loo maro goobaha ka dhow halkaas.

Lixda wadan ee Golaha Iskaashiga Gacanka (GCC) waxay gashay adduun cusub oo welwel leh. Iyadoo weerarro joogto ah oo Iran ah oo roketyo iyo diyaarado aan duuliye lahayn (drones) lagu qaaday inta badan xubnaha kooxda – kuwaas oo ka mid ah Baxrayn, Kuwait, Sacuudi Carabiya, Qatar, Cumaan, iyo Isutagga Imaaraatka Carabta – maal-gashadayaasha iyo dalxiisayaasha reer Galbeed ayaa hadda laga yaabaa inay ka fiirsadaan aagga, kaas oo ardayaashu maalgashiga shisheeye tooska ah ku kordhay in ka badan afar jeer ilaa $83 bilyan muddo toban sano ah ilaa 2024. Ugu yaraan, dib-u-habeyn nidaamka awoodda oo u muuqata inay u janjeerto dhinaca Sacuudi Carabiya ayaa u muuqata mid suurtagal ah.

Bangiyada caalamiga ah sida JPMorgan, HSBC, iyo Morgan Stanley waxaa laga yaabaa inay leeyihiin sababaha maaliyadeed ee ay shaqaalaha ugu guuri lahaayeen caasimadda Sacuudi Carabiya iyo ka fogaan lahaayeen Imaaraadka Carabta, gaar ahaan iyadoo la ballanqaaday in la heli doono heshiisyo talo-bixin oo dheeraad ah oo ka imanaya shirkadaha waaweyn ee la xiriira dowladda sida Sanduuqa Maalgashiga Dadweynaha (Public Investment Fund). Laakiin bangiyadu weli waxay u arkaan Dubai meel ka raaxo badan, qayb ahaan sababtoo ah halkaas waxaa laga heli karaa khamri. In kasta oo difaacyada gudaha ay ka hortageen inta badan 689-ka diyaaradood ee aan duuliye lahayn ee lagu tuuray Imaaraadka, muuqaalka naxdinta leh ee Hoteelka Fairmont ee Dubai oo dab qabsaday Sabtida ayaa laga yaabaa inuu beddelo aragtida dadka.

Warar soo baxaya ayaa sheegaya in uu aad u xumaaday xiriirka ka dhaxeeya Madaxweynaha Maraykanka, Donald Trump iyo Ra’iisul Wasaaraha Ingiriiska, Keir Starmer kaddib markii Washington ay ku eedeysay dhiggeeda London waxtar la’aan iyo qorshe xumo dagaal.

Donald Trump oo ah nin inta badan aan ka gamban dhaleeceenta madaxda xiriirka la leh isla markaana aan wax xeerin ayaa markii uu arkay kuleelka ka yimid jawaabta ay bixineyso Iiraan waxa uu billaabay in uu xag-xagto dalalka xulufada la ah.

Eedeyn culus uu kala dul dhacay Ra’iisul Wasaaraha Ingiriiska waxa uu si shalaayto ah u yiri “marnaba ma filanayn in aan arko waxtar la’aanta Ra’iisul Wasaaraha UK, sidoo kalena boqortooyada Ingiriiska kama filanayn sidaan”.

Trump ayaa sheegay markaan niyad jab ka muujinaya Ingiriiska oo horay dhinac uga baxay Midowga Yurub isuna arka in uu awood buuxda u leeyahay sida Maraykanka oo kale in uu dunida saamayn ku yeesho.

Warar soo baxaya ayaa sheegaya in Madaxweynaha Maraykanka uu si hoose Ingiriiska uga codsaday Saldhig ay ka duullaan tagaan ciidamadiisa balse London ay diiday, khasaaraha kasoo gaaray dagaalka socda maalintii 4aad ayuu doonayaa in uu uga waji dhaqdo.

Tiro ka mid ah mas’uuliyiinta sarsare ee Iiraan ayaa la xaqiijiyay in lagu dilay weerarradii Sabtidii lagu qaaday dalkaas.

Kuwaas waxaa ka mid ah:

Ayatollah Ali Khamenei, oo ahaa hoggaamiyaha sare ee Iiraan, kaas oo lagu dilay subaxnimadii Sabtida xafiiskiisa.

Warbaahinta dawladda Iiraan ayaa werisay in madaxii ciidanka qalabka sida, Abdolrahim Mousavi, lagu dilay duqaymo xagga cirka ah.

Tehran ayaa sidoo kale xaqiijisay dhimashada taliyaha Ilaalada Kacaanka, General Mohammad Pakpour.

Warbaahinta dawladda ayaa sidoo kale sheegtay in gabadhii Khamenei, wiil uu dhalay iyo wiil ay awoowe u tahay lagu dilay weerarkaas.

Ilo xog-ogaal ah oo xagga sirdoonka iyo milatariga ah ayaa u sheegay CBS News in guud ahaan qiyaastii 40 mas’uul oo Iiraaniyiin ah lagu dilay weerarradaas