Hay’adda Dhakhaatiirta Aan Xuduudda Lahayn (MSF) ayaa sheegtay in maalgelinta wax looga qabanayo nafaqo-darrada ba’an ee Soomaaliya ay sanadkan hoos u dhacday in ka badan 80 boqolkiiba, xilli xaaladda gaajada iyo nafaqo-darradu ay kasii darayso qaybo ka mid ah dalka.
MSF ayaa sheegtay in mid ka mid ah afartii carruur ah ee lagu baaray xeryaha barakacayaasha ee Baydhabo uu qabo nafaqo-darro ba’an.
La-taliyaha caafimaadka MSF, Mitchell Sangma, ayaa sheegay in Maraykanku uu sanadkan gabi ahaanba joojiyay maalgelintii uu siin jiray hay’adaha gargaarka Soomaaliya, taas oo sanadkii hore ahayd $70 milyan.
Dalal kale oo reer Galbeed ah ayaa sidoo kale dhimay taageeradii ay siin jireen howlaha gargaarka.
“Sanadkan waxaan qaabishay 22,000 xaaladood oo nafaqo-darro ah, taas oo in ka badan 80 boqolkiiba ka badan sanadkii hore,” ayuu yiri Sangma, isagoo intaas ku daray in xaaladda ay u baahan tahay in si weyn loo kordhiyo wax-ka-qabashada, balse taageerada deeq-bixiyeyaashu ay hoos u dhacayso.
Sahan ay MSF bishii July ka sameysay 888 qoys oo ku nool 14 goobood oo barakacayaal ah oo Baydhabo ku yaalla ayaa lagu ogaaday in mid ka mid ah afartii carruur ah uu qabo nafaqo-darro ba’an.
Sidoo kale, saddex meelood meel qoysaska la wareystay ayaa sheegay inay ku nool yihiin hal waqti oo cunto ah maalintii, halka laba boqolkiiba oo keliya ay awoodaan inay helaan saddex waqti oo cunto ah.
Soomaaliya ayaa wajahaysa xaalad gaajo oo sii xumaanaysa, kaddib markii xilli-roobaadyo isdaba joog ah oo fashilmay ay saameeyeen dalagyadii, dileen xoolihii, isla markaana ay yaraadeen ilihii biyaha.
Colaadaha iyo amni-darrada ayaa sidoo kale sii xumeeyay xaaladda, iyagoo carqaladeeyay nolol-maalmeedka dadka iyo helitaanka cuntada, adeegyada caafimaadka iyo gargaarka bani’aadannimo.
MSF ayaa sheegtay inay tan iyo bilowgii sanadkan Baydhabo ku baaraysay in ka badan 21,000 carruur ah oo da’doodu ka yar tahay shan sano, iyadoo ku dhawaad kala bar carruurta la baaray laga helay nafaqo-darro ba’an.
Qaramada Midoobay ayaa sheegtay in in ka badan nus milyan qof ay Soomaaliya ku barakaceen saddexdii bilood ee ugu horreeyay 2026, iyadoo abaartu ahayd sababta ugu weyn ee barakaca.
Xaaladda ayaa dib u soo nooleysay cabsi laga qabo in Soomaaliya ay mar kale wajahdo xaalad u dhow macaluul, sida tii 2022, balse hay’adaha gargaarka ayaa sheegay in jawaabta bani’aadannimo ay caqabad ku tahay dhaqaale-yaraan daran.
MSF ayaa sheegtay in Soomaaliya sanadkan ay heli karto ku dhawaad $300 milyan oo keliya oo deeq-bixiyeyaashu u qoondeeyeen, marka loo eego $2.2 bilyan oo la bixiyay 2022-kii xilli dalka uu wajahayay xaalad abaar oo la mid ah.
Hay’addu waxay ugu baaqday beesha caalamka inay si degdeg ah u kordhiso taageerada, iyadoo ka digtay in aan la sugin in macaluul si rasmi ah loo shaaciyo ka hor inta aan tallaabo laga qaadin.
