Magaalada Baydhabo ayaa muddo dheer ahayd mid ka mid ah meelaha ugu waaweyn ee ay ku soo qulqulaan dadka Soomaaliyeed ee ka barakaca colaadaha, abaaraha iyo fatahaadaha ka dhaca deegaannada Koonfurta iyo Bartamaha Soomaaliya.
Barakaca dadka ku soo wajahan Baydhabo ma aha arrin cusub, balse wuxuu socday sanado badan, iyadoo magaalada ay noqotay xarun bani’aadantinimo oo muhiim u ah dadka ka soo hayaama dhulka miyiga ah iyo deegaanada ay ka jiraan amni-darro iyo xaalado nololeed oo adag.
Xog ay soo saartay Hay’adda Midowga Yurub ee Magangelyada (EUAA) ayaa muujinaysa in degmada Baydhabo ay Sebtembar 2024 martigelinaysay in ka badan 731,000 qof oo barakacayaal gudaha ah (IDPs), taas oo ka dhigtay degmada meelaha ugu badan ee dalka ay ku nool yihiin dadka barakacayaasha ah. Sanadihii u dambeeyay, xaaladda ayaa sii murugtay.
Sida xogta UNHCR lagu xusay, intii u dhaxaysay Abriil 2025 iyo Febraayo 2026, kumannaan qof ayaa gudaha gobolka Bay ugu barakacay colaado iyo amni-darro, halka abaaraha iyo xaaladaha nololeed ee adag ay sidoo kale sabab u noqdeen barakac kale.
Baydhabo waxay sidoo kale wajahaysaa cadaadis cusub oo ka dhashay colaadaha siyaasadeed iyo amni ee ka jira Koonfur Galbeed. Dabayaaqadii Maarso 2026, cabsi laga qabay isku dhacyo ayaa sababtay in in ka badan 50,000 qof oo degganaa Baydhabo ay ka cararaan magaalada, sida lagu sheegay xogta EUAA.
Dhanka kale, magaalada ayaa weli la tacaalaysa baahiyaha aasaasiga ah ee dadka barakacayaasha ah, sida cunto, biyo, hoy, caafimaad iyo adeegyada ilaalinta carruurta iyo haweenka.
Xogta UNHCR waxay muujinaysaa in Soomaaliya guud ahaan ay 30-kii Juun 2026 lahayd qiyaastii 3.3 milyan oo qof oo gudaha dalka ku barakacay.
Hay’adaha samafalka ayaa muddo dheer ku celcelinayay in xal waara uusan noqon karin oo keliya in dadka barakacayaasha ah la gaarsiiyo gargaar degdeg ah, balse loo baahan yahay xasillooni, amni, adeegyo dowladeed, dib-u-dhis, fursado nololeed iyo in dadka awood loogu siiyo inay si ammaan ah ugu laabtaan deegaannadii ay ka soo barakaceen.
Baydhabo oo muddo labaatan sano ah ahayd meel ay ku soo qulqulaan dadka ka cararaya dhibaatooyinka dalka, ayaa maanta wajahaysa caqabadda ah sidii loo maarayn lahaa tirada sii kordhaysa ee dadka u baahan gargaar, iyadoo magaalada lafteeduna ay ku jirto xaalad amni iyo siyaasadeed oo xasaasi ah.
Warbixin: Cumar Maxamuud – Aljazeera arabic
