Xaaladda magaalada Baydhabo ee xarunta gobolka Bay ayaa saacadihii la soo dhaafay ahayd mid kacsan, kaddib dagaallo iyo iska horimaadyo hubeysan oo dhexmaray ciidamo ka kala tirsan dhinacyada siyaasadda iyo amniga ee Koonfur Galbeed Soomaaliya.
Wararka laga helayo Baydhabo ayaa sheegaya in dagaallada ay ku lug lahaayeen ciidamo ka tirsan Birmadka Koonfur Galbeed, ciidamo ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya oo ay ku jiraan kuwa Gorgor, ciidamo mucaarad ah oo ka soo horjeeda maamulka Koonfur Galbeed iyo xoogaga alshabaab .
Waxaa sidoo kale jira sheegashooyin sheegaya in dhinacyada mucaaradka ay xiriir ama iskaashi la leeyihiin dagaalyahanno ka tirsan aragagaxisada Al-Shabaab.
Hase yeeshee, xogtan iyo heerka uu gaarsiisan yahay iskaashigaas si madax-bannaan looma xaqiijin.
Qaraxyo, Drones iyo hub culus rasaas xoog leh oo loo adeegsaday weerarkaas
Warsan Radio – Baydhabo ayaa la xiriirtay ilo kala duwan oo ku sugan magaalada, iyadoo la isku dayay in la helo xog ku saabsan xaaladda amni iyo khasaaraha ka dhashay dagaallada.
Afhayeenkii hore ee maamulka Koonfur Galbeed, Ugaas Xasan Cabdi Maxamed, oo maamulka koonfur , ugaaska ayaa sheegay in, waqtiga uu hadlayay, aysan jirin qaraxyo uu isagu xaqiijin karo, balse uu sheegay in goobihii dagaalku ka dhacay lagu adeegsanayay hub culus.“Qaraxyo anaga aan hadda ognahay ma jiraan, laakiin meel dagaal ka dhacay waxa la isku adeegsanaa waa hub culculus,” ayuu yiri Ugaas Xasan Cabdi Maxamed.Dhanka kale, sida ay Warsan Radio ka xaqiijisay ilo ku sugan Baydhabo, waxaa magaalada iyo nawaaxigeeda laga maqlayay dhawaqa hub culus, oo ay ku jiraan hoobiyaal, iyo rasaas ka dhalatay iska horimaadyo toos ah.
Xaaladda ayaa keentay cabsi iyo walaac xooggan oo soo wajahay dadka rayidka ah, gaar ahaan dadka ku nool goobaha uu dagaalku ka dhacay.
Dad rayid ah oo la daadgureeyay
Wararka laga helayo magaalada ayaa sidoo kale tilmaamaya in dad badan oo rayid ah laga daadgureeyay qaar ka mid ah goobaha uu dagaalku ka socday, iyadoo qaar ka mid ah dadkaasi loo qaaday xarumaha caafimaadka iyo isbitaallada ku yaalla Baydhabo.
Si kastaba, illaa hadda ma jiro tiro rasmi ah oo si madax-bannaan loo xaqiijiyay oo ku saabsan dadka ku dhintay ama ku dhaawacmay dagaallada.
Waxaa sidoo kale jira warar sheegaya in dad rayid ah ay ku waxyeelloobeen iska horimaadyada, balse tirada iyo xaaladda dadkaasi waxay weli u baahan yihiin xaqiijin rasmi ah.
Geerida Cabdirisaaq Maxamed Nuur iyo saraakiil kale aa si rasmi loo xaqiijiyay
Dadka la xaqiijiyay inuu dagaalka ku dhintay waxaa ka mid ah Cabdirisaaq Maxamed Nuur, asoogoo ah ganacsade, oo ka mid ahaa ganacsatada iyo dadka sida weyn looga yaqaanay magaalada Baydhabo.
Wararka la helayo ayaa sheegaya in Cabdirisaaq Maxamed Nuur lagu dilay rasaas xilli ay magaalada ka socdeen dagaalladu saameyeen asiga iyo qoyskiisa.
Geeridiisa ayaa dhalisay murugo ka dhex aloosantay bulshada Baydhabo, iyadoo ehel, asxaab iyo dad badan oo magaalada ku nool ay tacsi u direen qoyskiisa.
Sababta iyo cidda si toos ah uga dambeysay dilkiisa weli lama xaqiijin si madax-bannaan.
Alle ha u naxariisto marxuum Cabdirisaaq Maxamed Nuur, qoyskiisa, ehelkiisa iyo dhammaan bulshada Baydhabo ee uu geeridiisu saameysay.
Hadalka afhayeenka cusub ee Koonfur Galbeed
Afhayeenka cusub ee maamulka Koonfur Galbeed, Maxamed Sheekh Cabdullaahi, oo loo yaqaan Prof. Xaayow, ayaa ka hadlay eedeymaha la xiriira duqeyn iyo weerarro lagu waxyeelleeyay shacabka Baydhabo.Afhayeenka ayaa sheegay in maamulka uusan haysan diyaarado uu dadka ku duqeeyo.
“Wax diyaarado ah ma haysano, dadna ma duqeyn karno. Haddii aan duqeyn lahayn, yaa isoo gaari lahaa?” ayuu yiri Prof. Xaayow.
Hadalka afhayeenka ayaa yimid iyadoo ay jireen hadallo iyo eedeymo ku saabsan hub culus iyo duqeyn la sheegay inay ka dhacday goobaha dagaalka.
Si kastaba, sheegashada ku saabsan nooca hubka iyo cidda adeegsatay waxay u baahan tahay xaqiijin madax-bannaan, gaar ahaan maadaama labada dhinac ay warar kala duwan ka bixinayaan dhacdooyinka.Baaqyada bulshada iyo hay’adaha
Dagaallada ka dhacay Baydhabo ayaa sidoo kale dhaliyay walaac ka dhex muuqday ururrada bulshada rayidka ah iyo qaybaha kala duwan ee bulshada.
Qaar ka mid ah hay’adaha iyo ururrada bulshada ayaa cambaareeyay dagaallada, iyagoo ku baaqay in la ilaaliyo dadka rayidka ah, lana joojiyo wax kasta oo sababi kara dhimasho iyo dhaawac soo gaara shacabka.
Hay’adaha gargaarka ayaa sidoo kale wajahaya xaalad adag marka ay isku dayayaan inay qiimeeyaan baahiyaha dadka ku barakacay dagaallada iyo dadka dhaawacyadu soo gaareen.
Ururka ICRC – Guddiga Caalamiga ah ee Laanqeyrta Cas ayaa sidoo kale ka mid ah hay’adaha arrimaha bani’aadannimo ee si dhow ula socda xaaladaha dadka ay saameeyeen colaadaha.
Ciidamada ku sugan BaydhaboBaydhabo waxaa muddooyinkii u dambeeyay ku sugnaa ciidamo kala duwan oo qayb ka ah hawlaha amniga magaalada iyo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.
Waxaa ka mid ah ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya, ciidamo Gorgor ah, iyo ciidamada Koonfur Galbeed.
Sidoo kale, Baydhabo waxaa ku sugan ciidamo ka tirsan howlgalka AUSSOM, Macalmiin, lataliyaal dhanka oo MI6 ah iyo Kuwo Turki ah kuwaas oo halka ciidamo iyo saraakiil shisheeye kale ay Soomaaliya uga howlgalayaan tababarro iyo taageero dhinaca amniga ah.
Waxaa muhiim ah in la kala saaro ciidamada tababarka iyo la-tashiga u jooga magaalada iyo ciidamada sida tooska ah uga qaybgalaya dagaallada, maadaama aan xog madax-bannaan oo ku filan loo hayn in dhammaan ciidamada magaalada ku sugan ay dagaallada hadda socda qayb ka yihiin.
Mustaqbalka amniga Koonfur Galbeed
Mas’uuliyiinta Koonfur Galbeed ayaa hore u sheegay qorshayaal ku saabsan in ciidamada deegaanka iyo kuwa maamulka ay si tartiib ah ula wareegaan mas’uuliyadda amniga deegaanada maamulka.
Waxaa sidoo kale jira qorsheyaal la xiriira dhismaha iyo tayeynta ciidamada Birmadka Koonfur Galbeed.Hase yeeshee, sheegashada ah in ciidamada Birmadka Koonfur Galbeed ay si buuxda ula wareegi doonaan amniga saddexda gobol ee Koonfur Galbeed bisha Juun 2027 waa qorshe ama saadaal ku saabsan mustaqbalka, mana aha dhacdo hadda la xaqiijiyay.
Xaaladda hadda waa sidee?
Xaaladda Baydhabo ayaa weli ah mid xasaasi ah, iyadoo shacabka magaalada ay wajahayaan cabsi ka dhalatay iska horimaadyada hubeysan.
Wararka la helayo waxay muujinayaan in dagaalku uu sababay barakac gudaha magaalada ah, dhaawacyo iyo ugu yaraan dhimashada dad la xaqiijiyay, balse tirada guud ee khasaaraha weli lama hayo.
Warsan Radio waxay idin soo gudbin doontaa wararkii u danbeyay xaalada baydhabo waana la socon doontaa xaaladda Baydhabo iyo deegaanada ku xeeran, iyadoo mudnaanta la siinayo xaqiijinta xogta, ilaalinta shacabka iyo kala saarista wararka la xaqiijiyay iyo sheegashooyinka dhinacyada dagaallamaya.
Bulshada Baydhabo waxay hadda u baahan tahay in dhinacyada isku haya magaalada ay ilaaliyaan dadka rayidka ah, furaan waddooyinka gargaarka iyo caafimaadka, kana fogaadaan tallaabo kasta oo sii kordhin karta khasaaraha shacabka.
Dhanka kale Afhayeenkii hore ee maamulka Koonfur Galbeed, Ugaas Xasan Cabdi Maxamed, oo maamulka koonfur oo kaashaneyso maamulka koonfur galbeed oo madaxiisa ladul dhigay 5million oo dollar cidii soo sheegta meesha uu ku suganyahay iyo saraakiil kale. Madaxweynihii hore KGS asna la xayiray hantiisa 100% asigoo la amray inuusan ka bixi karin nairobo – ICC warbixin ay daabacday
Warsan Radio – BaydhaboCodka Shacabka
