Madaxweyniyaasha Turkiga iyo Mareykanka Racep Tayyip Erdogan iyo Joe Biden ayaa ku kulmay magaalada Rome ee dalka Talyaaniga halkaas oo lagu qabtay shirka 20 dal ee dunida ugu hodansan ee loo yaqaano G-20.
Waa kulankii ugu horeeyay ee labadan hogaamiye ee ka wada tirsan Xulafada NATO ay yeeshaan tan iyo markii xafiiska yimid madaxweyne Biden 20 Janaayo ee sanadkan 2021.
Xiriirka Ankara iyo Washington ayaa hadda maraya meeshii ugu adkeyd, ayagoo isku haya arrimo ay kamid yihiin; gentaalada S-400 ee Turkiga ka soo iibsaday Russia, taageerada Mareykanku siiyo kooxda YPG ee Kurdiyiinta ah iyo arrimo kale.
Admin

Madaxweynaha Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta-gareen) oo booqasho ku joogga Magaalada Xudur ee Xarunta Gobolka Bakool ayaa xalay kulamo kala duwan kula qaatay qaybaha bulshada.
Madaxweynaha Koonfur Galbeed ayaa qoraal ku sheegay in kulamadaasi uu la yeeshay odayaasha, haweenka, Maamulada Degmooyinka Xudur, Tiyeeglow iyo kan gobolkaba.
Madaxweynaha ayaa sheegay in dhinacyadaasi uu ka dhageystay warbixino la xiriira xaaladda guud ee gobolka iyo midda Xudurba.
“Magaalada Xudur oo maalmahaan howlo shaqo u jooggo ayaa caawa kulamo kala duwan kula qaatay haweenka, odayaasha, Maamulada Degmooyinka Xudur, Tiyeeglow iyo Maamulka Gobolka Bakool. Ka qaybgalayaasha kulamada ayaa ka dhageystay warbixino ku saabsan xaaladda guud ee gobolka iyo tan Degmada Xudur.” Ayuu Madaxweynuhu ku sheegay qoraalkiisa.
Xudur ayaa dhowrkii sano ee ugu dambeysay wajahaysay go’doomin daran, oo ay ku hayeen maleeshiyada Al Shabaab, taa oo sicir barar ka abuurtay magaalada.











Madaxweynaha Koonfur Galbeed oo bilaabay kulamo looga hadlaayo go’doominta Shabaab ee Xudur

Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa Xarunta Madaxtooyada Magaalada Xudur ku Qaabilay Ururada Haweenka Gobolka Bakool oo ka dhagaystay baahiyaha ay qabaan iyo ka qeybqadashada hormarka Gobolka iyo Xaqiijinta Amniga.
Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa Sidoo kale kulan la qaatay Odeyaasha Dhaqanka Degmada Xudur ee Xarunta Gobolka Bakool.
Ururada Haweenka Gobolka Bakool ee ka qeybgalay kulanka ayaa Madaxweynaha Warbixin ka siisay Doorka Haweenka ee ka qeyb-gadasha Amniga iyo Hormarka.
Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa Haweenka Gobolka Bakool uga Mahadceliyey Dadaalkooda ku aadan Dowlad dhiska iyo ka shaqaynta Amniga.
Waxaa uu sidoo kale sheegay in maamulka Koonfur Galbeed ay dadaal badan ku bixin doonaan sidii go’doonka looga qaadi lahaa magaalada Xudur.
“waxaan idinku amaanayaa sida aad naftiina ugu hurteen la shaqaynta laamaha amniga si dhibaatada argigixisada looga dulqaado shacabka ku nool gobolka bakool,baahiyaha aad soo gudbiseen sida ugu dhow ayaan wax uga qaban doona, hormarka iyo amniga gobolka qof waliba ayaa mas’uuliyad ka saarantahay, waxaa naga go’an in sida ugu dhow aan ufurno wadooyinka bulshadana ay uhelaan waxa ay ubaahanyihiin.
Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa xalay Qasriga Madaxtooyada Degmada Xudur ka wado kulamo kala Duwan oo uu la qaadanayay Bulshada iyo Mas’uuliyiinta Maamulka Gobolka.
Doorashada baarlamaanka Japan oo berri loo dareerayo iyo cabsi soo wajahday xisbiga tallada haya

Codbixiyayaasha Japan ayaa u dareeri doona goobaha codbixinta maalinta Axadda iyadoo xisbiga Ra’iisul Wasaaraha Fumio Kishida uu u halgamayo sidii loo badbaadin lahaa aqlabiyadda aqalka hoose, iyadoo ay ka careysan yihiin sida ay wax uga qabteen cudurka faafa ee coronavirus iyo sidoo kale ka sii darayaan sinnaan la’aanta dhaqaale.
Ka hor inta aan la kala dirin baarlamaanka si loogu codeeyo Axadda, xisbiga talada haya ee Liberal Democratic Party (LDP) wuxuu lahaa 276 kursi oo ka kooban 465 xubnood, halka saaxiibkiisa isbahaysiga Komeito uu haysto 29.
Inta badan codadka ayaa mar kale saadaaliyay in xisbiga LDP uu ku guuleysan doono aqlabiyada, inkastoo kuraas la yareeyay, Kishida – oo xafiiska la wareegay horaantii bishaan – ayaa sheegay Isniintii in xisbigu uu wajahayo xaalad “aad u adag” oo ku saabsan codbixinta soo socota.
Sababtuna waxa ka mid ah in shan xisbi oo mucaarid ahi ay ku midoobeen sidii ay musharraxiin wada jir ah uga soo saari lahaayeen degmooyin tiro badan oo hal xubnood ah.

Muqdisho waxaa ka socota diiwaan gelinta musharixiinta utartamaysa kurraasta Golaha shacabka ee Baarlamaanka Soomaaliya ee Gobollada Waqooyi (Somaliland).
Afhayeenka Guddiga doorashooyinka Soomaaliya, Axmed Aadan Dagaal (Safiina) oo warbaahinta la hadlay ayaa sheegay in ay billaabatay doorashadii Golaha Shacabka ee muddo dheer Xukuumadda iyo bulshada Soomaaliyeed dhan wada sugaayeen.
Waxaa uu tilmaamay Afhayeenka in doorashada Aqalka Hoose lagu billaabayo kurraasta dadka Reer Somaliland matalaya, isagoo sheegay in la billaabay labadii kursi ee ugu horreesay ee Gobollada Waqooyi.
Hadalkiisi waxaa uu intaa ku daray in isbuucii hore ay shaqada soo billaabatay oo ahaa diyaarinta Odayaasha Beelaha iska leh, diyaarinta ergooyinkii lahaa, ee diiwaan gelinta ama hubinta CID-da ay soo mareen.
“Maanta iyo maalintii shalay ahayd waxaa socda diiwaan gelintii musharixiinta, sida uu jadwalku yahay waxaa inoo hadhay qabashadii doorashada haduu illaah yiraahdo maanta wixii ka dambeeya.”
Wuxuu sheegay in jadwalka doorashada kuraasta Gobollada Waqooyi uu ka duwan yahay jadwalada doorasho ee kale, islamarkaana kuraasta Reer Somaliland ay leeyihiin habraac u gaar ah, kaas oo sheegaya in halkii ergo ay dooran karaan min hal illaa shan kursi, sidaa daraateed laba kursi oo isku ergo ah oo ergo wadaag ah oo midkood ah waxaa ay leeyihiin 50 Xubnood waa sida uu hadalka u dhigee Afhayeenka
Biden Wuxuu U Sheegay Macron In Maraykanku Uu ‘Ku Cakiran Yahay’ Heshiiska Australiya
Kulan uu Jimcihii la yeeshay Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron, ayuu Madaxweyne Joe Biden ku sheegay in Maraykanku uu “ku dhaga-nugul yahay” abaabulka heshiis qarsoodi ah oo dhex maray Maraykanka iyo Britain oo ay la galeen Australia, heshiiskaas oo Faransiisku mugdi geliyay. iyo Yurub oo la yabaan daacadnimada Maraykanka.
Biden iyo Macron waxay isku salaameen gacan-qaad iyo garab-qabsi ka hor kulankoodii ugu horreeyay ee fool-ka-fool ah tan iyo markii heshiiska si rasmi ah loogu dhawaaqay bishii Sebtembar, taasoo calaamad u ah dadaalkii ugu dambeeyay ee Mareykanka ee isku dayga lagu qaboojin lahaa dareenka Faransiiska ee dhaawacan.
Biden si rasmi ah uma uusan raaligelin Macron, laakiin wuxuu qirtay in Mareykanka aysan ahayn inuu la yaabay saaxiibkiisii ugu da’da weynaa.
“Waxaan u maleynayaa in waxa dhacay ay isticmaalayaan odhaah Ingiriisi ah, waxa aan samaynay waxay ahaayeen wax laga xumaado,” ayuu yidhi Biden, isaga oo raaciyay in heshiiska Gujiska badda hoostiisa “aan loo samayn si qurux badan.”
“Waxaan lahaa fikrad ah in Faransiiska lagu wargeliyay waqti hore,” ayuu raaciyay.
Qandaraaska Gujiska badda-hoosaadka ee uu Maraykanku hoggaamiyo ayaa beddelay heshiis hore oo Faransiis ah si uu u siiyo Australia maraakiibteeda quusta ah. Maraykanku waxa uu ku dooday in tallaabadan, oo xulafada Baasifigga ku hubayn doonta maraakiibta tamarta nukliyeerka ah ee tayada sare leh, ay u oggolaanayso Australia inay si fiican u xakamayso duullaanka Shiinaha ee gobolka.
Macron waxa uu filayey in Biden uu sameeyo “ballanqaad” cusub oo lagu taageerayo hawlgallada ka dhanka ah argagixisada ee Faransiiska ee gobolka Saaxil ee Afrika, sida uu sheegay sarkaal sare oo Faransiis ah. Faransiiska ayaa raadinayey iskaashi milatari iyo sirdoon oo Maraykan ah oo ku saabsan gobolka Saaxil.
Macron wuxuu sheegay in labada xulafada ay horumarin doonaan “wadashaqeyn xooggan” si looga hortago isfaham la’aan la mid ah inay mar kale dhacdo.
“Waxa hadda muhiimka ah ayaa ah waxa aan si wadajir ah u sameyn doono dhowrka toddobaad ee soo socda, bilaha soo socda, sanadaha soo socda,” ayuu yidhi.
Biden iyo Macron waxay diyaar u ahaayeen inay ka wada hadlaan habab cusub oo ay isaga kaashan karaan Indo-Pacific, tallaabadaas oo loogu talagalay in lagu dejiyo niyadda Faransiiska ee laga saaray iskaashiga US-UK-Australian ee weheliyay heshiiska badda hoosteeda.
Qodobada kale ee ajandayaasha looga hadlayo waxaa ka mid ah Shiinaha, Afgaanistaan iyo Iran, gaar ahaan marka la eego in qaranka dambe uu ku heshiiyey inuu ku laabto miiska wada xaajoodka Nukliyeerka bisha soo socota.
Laakiin Faransiiska, oo heshiiska ku waayay in ka badan $ 60 bilyan, ayaa ku dooday in maamulka Biden ee heerarka ugu sarreeya ay ku marin habaabiyeen wadahadalladii Australia iyo xitaa ay dhaleeceeyeen in Biden uu qaatay taatikada madaxweynihii ka horreeyayee Donald Trump.
Faransiiska ayaa si gaar ah uga cadhooday in lagu hayo mugdi ku saabsan isbeddel weyn oo juquraafi siyaasadeed iyo in la iska indhatiro danaha uu ka leeyahay Indo-Pacific, halkaas oo Faransiisku leeyahay dhulal ay ku nool yihiin 2 milyan oo qof iyo 7,000 oo askari ah.
Khilaafku wuxuu caqabad ku noqday sawirka Biden ee si taxadar leh loo ixtiraamo ee ka shaqeynta xasilinta iyo xoojinta isbaheysiga transatlantic ka dib madaxtinimadii Trump, Faransiiska, markii ugu horeysay 250 sano oo xiriir diblomaasiyadeed ah, ayaa kala baxday safiirkeedii Mareykanka u fadhiyay mudaaharaad.
Saraakiisha Mareykanka, laga soo bilaabo Biden, waxay ka shaqeeyeen toddobaadyo inay isku dayaan inay dejiyaan xiisadda, in kasta oo aan aad u dheerayn in Biden uu booqdo Faransiiska si uu isugu dayo inuu dib u soo celiyo xiriirka Paris. Taa beddelkeeda, wuxuu u diray madaxweyne ku xigeenka Kamala Harris booqasho horraantii Noofembar.
Aragtida ah in Faransiisku ‘aad u jilicsan yahay’ Shiinaha ayaa kiciyay muranka biyaha hoostooda ee Australia
Heshiis laga gaaray Aqalka Cad, kulanka Biden-Macron ee Rome waxaa qabanqaabiyay oo martigeliyay Faransiiska, kaasoo xafiiska Macron uu ugu yeeray “siyaasad ahaan muhiim.” Dhanka kale, Marwada Koowaad Jill Biden waxay ku martigelin lahayd Brigitte Macron “ka-qaybgal laba geesood ah” galabnimadii Jimcaha.
Saraakiisha Aqalka Cad ayaa sheegay in Biden uusan si rasmi ah raaligelin u siinin hogaamiyaha Faransiiska, taa bedelkeeda, sida laga soo xigtay xoghayaha warfaafinta Jen Psaki, “isagoo qiraya in laga yaabo in lagala tashanayo” ka hor inta aan lagu dhawaaqin heshiiska.
La-taliyaha amniga qaranka Mareykanka Jake Sullivan ayaa sheegay in labada hoggaamiye ay “si dhab ah u dabooli doonaan arrimaha hor-yaala isbaheysiga Mareykanka iyo Faransiiska,” oo ay ku jiraan la-dagaalanka argagixisada ee Bariga Dhexe, Shiinaha, iyo ganacsiga iyo dhaqaalaha. .
“Waxaan aad ugu faraxsanahay ka-qaybgalka degdega ah ee aan la yeelanay Faransiiska dhowrkii toddobaad ee la soo dhaafay,” ayuu raaciyay. Waxa uu sheegay in uu filayo in Biden iyo Macron ay soo saari doonaan bayaan wadajir ah oo qeexaya dhinacyada iskaashiga labada dhinac, oo ay ku jiraan Indo-Peaceful iyo Iskaashiga Dhaqaalaha iyo Farsamada.
Iyadoo Maraykanku uu diiradda saarayo Aasiya, Macron wuxuu doonayaa inuu xoojiyo awoodaha difaaca ee Yurub, tusaale ahaan iyada oo loo marayo qalab milatari oo dheeraad ah iyo hawlgallada milatari ee dibadda.
Faransiiska ayaa sidoo kale go’aansaday inuu “xoog” saaro istiraatiijiyadda juquraafi ahaaneed ee Yurub ee ku wajahan Shiinaha sii kordheysa, Safiirka Faransiiska ee Australia Jean-Pierre Thebault ayaa u sheegay Associated Press horaantii bishaan.
Faransiiska ayaa doonaya in xulafada reer galbeedka ay “kala qaybiyaan doorarka” halkii ay ku tartami lahaayeen midba midka kale, iyo in Maraykanku ay “u noqdaan xulafooyin daacad ah iyo sida ay diyaar ugu yihiin la-hawlgalayaashooda Yurub weligeed,” sida uu sheegay sarkaal sare oo Faransiis ah.
Maamulaha Facebook Mark Zuckerberg ayaa sheegay in shirkadiisu ay isu beddelayso Meta si ay u soo koobto adeegyadeeda mustaqbalka – iyagoo qaatay magaca cusub ee “metaverse.”

Dadka dhaliila Facebook ayaa sheegaya qorshahan cusub ee Facebook u muuqdo isku-day lagu doonayo in mawduuca laga beddelo mawjadihii iyo xiisadii soo wajahay dhawaanahan shirkadaasi.
Dhawaan ayaa dukumeenti sir u ahaa Facebook oo ay shaacisay Wakaalada Wararka ee Associated Press, xogtaasi oo ay sii xoojisay mid kamid ah maamulayaashii hore ee shirkada Facebook, haweenayda lagu magacaabo Frances Haugen oo daaha ka qaaday sida Shirkada Facebook dhegaha uga fureysatay digniinta kasoo baxeysa isla shaqaalaha shirkadaasi oo ka digayey cawaaqib xumada iyo waxyeelada ka dhalan karta nidaamkooda algorithms-ka (Aruurinta Xogta Macaamiisha) oo adduunka oo dhan saameyn ku yeeshay.

Facebook app-ka, oo ay la socdaan Instagram, WhatsApp iyo Messenger, ayaan waxna iska bedalli doonin, kuwaasi magacyadooda sii isticmaali doona. Qaab dhismeedka shirkada sidoo kale isma bedeli doono. Laakiin 1da bisha December ayey saamileydooda bilaabi doonaan inay ku ganacsadaan calaamad cusub ee “MVRS.”
Shirkada Facebook ayaa la sheegay inay diiday in ay ka hortagto faafinta wararka been abuurka ah ee lagu jahwareeriyo bulshada oo saameyn badan ku yeelatay dalal kala duwan iyagoo xooga saaray oo kaliya sidii ay lacag uga sameysan lahaayeen xogta macamiishooda oo ay aruursadaan, xogtaasi oo ay ka iibiyaan shirkadaha ganacsigooda ku xayeysiista aaladooda.
Qaar kamid ah siyaasiyiinta dalalka reer Galbeedka iyo Maraykanka ayaa soo jeediyey in shirkadan oo aad u weynaatay loo baahan yahay in sadex loo qeybiyo maadaama ay shirkadan hada saameyn lixaadleh ku leedahay isgaarsiinta internetka ee caalamka.

Madaxweynaha Mareykanka Joe Biden ayaa gaaray Magaalada Rooma ee dalka Talyaaniga,si uu uga qeybgalo shir madaxeedka G-20 ee looga hadlaayo arrimmaha canshuuraha oo ah ajeendaha ugu horeeya oo heer caalami ah.
Madaxweynaha ,ayaa sidoo kale habeenka Axada ee soo socota u ambabixi doona Scotland, si uu uga qayb galo shirka cimilada ee Qaramada Midoobay.
Mr Biden waxa uu isku dayi doonaa in uu gudbiyo fariinta ah in Maraykanku uu dib ugu soo laabtay dadaalka loogu jiro wax ka qabashada isbadalka cimilada, ka dib markii madaxweynihii ka horeeyay ee Donald Trump uu ka baxay heshiiskii cimilada ee Paris.
Safarkaan, ayaa imaanaya xilli madaxweynaha iyo xubnaha dimoqraadiga uu ka dhaxeeyo muran ku saabsan meel marinta qarashaad loogu talagalay mashaariicda gudaha dalkaasi,wuxuuna Joe Biden codsaday in marka hore la taageero qorshayaashiisa sharci eek ku aadan ka qeybgalka labada shir madaxeed ee ka dhacay Rooma iyo Scotland.

Qaar ka mid ah kaluumeysatada Soomaaliyeed ee ka jilaabta xeebaha bariga Mudug ayaa cabasho ka muujiyay koorka maraakiib shisheeye oo si sharci dara ah uga kalluumeysta biyaha badda ee dalka.
Aamiin saciid Aadan oo ka mid ah kalumeystada ku dhaqan xeebaha dagmada hobyo,ayaa Warbaahinta Qaranka u sheegay in maalmihii u danbeeyay ay soo baxeen qeylo dhaan ku aadan maraakiib shisheeye oo sida sharci darada ah uga kaluumeysanaya xeebaha bariga Gobalka Mudug.
Kalluumeysatada gobolka Mudug ayaa sheegay in kalluumeysiga sharci darada ah ee ka jira badda Soomaaliya ay ay saameeyn ku yeesheen nolasha kumanaan qoys oo ku tiirsanaa wax soo saarka badda.
Qaar ka mid ah kalluumeysatada Soomaalida ayaa fikrad ahaan qaba in haddii aan si degdeg ah wax looga qaban kalluumeysiga sharci darada ah ee maraakibta shisheeye ay dhallin karaan ,shaqo la’aan ku timaada kalluumeysatada,hoos u dhac dhinaca la xiriira kheyraadka badda iyo bulshada kalluumeysatada ah ka barakacda deegaanada xeebaha ah ee dalka.

Taliska Ciidanka Nabad Ilaalinta Midowga Afrika ayaa iska fogeeyay eedeynta Talaadadii uga timid Hoggaanka Ahlu Sunnada Gobolada Dhexe.
Sheekh Maxamed Shaakir Cali Xasan oo ka mid ah Hoggaanka Ahlu Sunna ayaa AMISOM ku eedeeyay inay qayb ka tahay burburinta goobaha caafimaadka ee Guriceel, isla-markaana ay baal martay shaqada ay dalka u joogto.
“Ahlu Sunna Waljameeca waxay ka xun tahay in Ciidamada Nabad Ilaalinta Midowga Afrika (AMISOM) ay qayb ka noqdaan burburinta isbitaalada iyo goobaha gargaarka, oo ay Dowladda Federaalka Somaliya ka waddo Degmada Guriceel, iyagoo u gudbinaya hub sharci darro ah, oo dhaliyay barakac iyo burbur hantiyadeed, sidoo kalena ka soo horjeeda xuquuqda aadanaha iyo shaqada AMISOM dalka u joogto.” Ayuu Sheekh Maxamed Shaakir ku sheegay qoraal uu soo saaray.
Taliska AMISOM ayaa eedeymahan ku sheegay kuwo been abuur ah, halisna ku ah xiriirka AMISOM la leedahay bulshada Soomaaliyeed.
“Eedeymahan waa kuwo been abuur oo halis ah, oo si cad loola jeedo in lagu xumeeyo xiriirka AMISOM iyo bulshada Soomaaliyeed.” Ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay Taliska AMISOM.
Qoraalka ayaa lagu yiri “Hawgalka Amisom ee isugu jira midka militariga iyo taageerada ay u fidiso Dowladda Somaliya waxaa haga qaraarada Golaha Nabadgelyada ee Midowga Africa iyo Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobey.”
AMISOM waxay sheegtay in jooggitaankeeda dalka, madaadii’da haga ay ugu waaweyn yihiin wiiqitaanka maleeshiyada Al Shabaab, in Dowladda Federaalka ka taageerto xaqiijinta amniga iyo dib u soo celinta xasilloonida dalka









