Todobaadkan Barnaamijka Waxa uu ku Saabsan yahay Kaalin intee leeg bay saboolnimadu ku leedahay colaadaha deegaanada Soomaalida
Barnamijka waxaa diyaarisay Radio Warsan iyo BBC Media Action waxaan maalgelisay Midowga Yurub (European Union).
Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Labaad ee Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdisalaan Cabdi Cali, ayaa maanta shir-guddoomiyay kulankii ugu horreeyay ee ay yeeshaan Guddiga Qaran ee Taageerada La-dagaallanka Al-Shabaab iyo Daacish.
Kulanka ayaa diiradda lagu saaray garab istaagga ciidamada qalabka sida iyo kuwa deegaanka ee ka dagaallamaya qeybo kamid ah gobollada dalka iyo sidii bulshada Soomaaliyeed loogu baraarujin lahaa dhagarta ay kooxaha Al-Shabaab iyo Daacish. ay u maleegayaan shacabka.
Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka Labaad, ayaa sheegay in loo baahan yahay in loo midoobo dagaalka lagu ciribtirayo kooxaha Al-Shabaab , isaga oo xusay in si isku mid ah loo garab istaago geesiyaasha xoogga dalka, iyada oo bulshada Soomaaliyeed laga doonayo in ay gacan ka gaystaan difaaca dalka iyo ciribtirka cadowga.
Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa xilka u kala wareejiyey Wasiirka cusub ee Wasaaradda Gaashaandhigga Mudane Jibriil Cabdirashiid Xaaji Cabdi, iyo Wasiirkii hore Mudane Cabdiqaadir Maxamed Nuur,
Ra’iisul Wasaaraha, ayaa tilmaamay in Wasaaradda Gaashaandhiggu ay laf-dhabar u tahay difaaca Qaranka, amniga iyo horumarinta siyaasadda Qaran ee dib-u habeynta iyo tayeynta ciidanka Qaranka ee habeen iyo dharaarba u dhimanaya difaaca dalka, dadka iyo diinta, si loo ciribtiro kooxaha Khawaarijta ah, loona baahan yahay in la dhammaystiro Qorshaha Xukuumadda DanQaran ee Soomaaliya nabad ah.
“Wasaaradda Gaashaandhiggu waxa ay ku tallaabsatay horumar dhinacyo badan leh oo ay kamid yihiin qaadista cunaqabateyntii hubka oo muddo dheer kaddib dalkeenna laga qaaday, diyaarintii ciidamadii kala duwanaa ee ka qeyb-qaatay amniga caasimadda, iyo diyaarinta qorshaha casriyeynta hannaanka ciidamada Xoogga dalka Soomaaliyeed oo lagu sameeyay dib-u-habeyn xooggan, sidaas awgeed Wasiirka cusub waxaa laga doonayaa in uu horumariyo siyaasadda Qaran ee difaaca iyo dib-u xoreynta dalka”. Ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre.
Mudane Xamsa, ayaa Wasiir Cabdiqaadir, ku ammaanay dedaalkii uu galiyey uu galiyey sidii loo heli lahaa ciidan Qaran oo awood u leh in ay dalkeenna ka difaacaan cadowga, una diyaarsan ciribtirka Khawaarijta, waxaa uuna Wasiirka cusub kula dardaarmay in uu dardargaliyo dib u habeynta ciidamada iyo wada-shaqaynta hey’addaha amniga, si looga guuleysto argagixisada.
oghayaha guud ee Golaha Shacabka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Cabdiraxmaan Maxamed Cabdulle (Jaabiri) oo safar shaqo ku jooga wadanka Uzbekistan ayaa ka qeyb galay kulanka 150-aad ee xoghayaasha Baarlamaanka Adduunka oo ka dhacay magaaladda Tashkent ee caasimadda wadankaasi.
Xoghayaha guud ee Golaha Shacabka ayaa ka qeyb galayaasha kulanka la wadaagay warbixin ku saabsan howlaha Baarlamaanka Soomaaliya, shuruucda uu ka shaqeeyay iyo horumarka uu sameeyay
Sidoo kale xoghayaha guud ee Golaha Shacabka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdulle (Jaabiri) ayaa ka qeyb galay kulanka guddiga fulinta ee xoghayaasha baarlamaannadda carabta kaas oo hordhac u ahaa kulanka golaha guud ee Baarlamaanka Adduunka oo ka dhici doona wadanka Aljeeriya, waxaana guddiga meelmariyay Ajendaha kulanka guud.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo maanta booqasho hal maalin ah ku tagay dalka Uganda kaddib casuumaad rasmi ah oo uu ka helay dhiggiisa dalkaasi, ayaa wada-hadallo miro-dhal ah la yeeshay Madaxwaynaha martida loo yahay Mudane Yoweri Museveni.
Kulanka labada Madaxwayne ayaa waxaa ka soo baxay qodobbo ay ka mid yihiin:
1. Labada Madaxwayne ayaa bogaadiyay xiriirka qotoda dheer ee laba geesoodka ah iyo iskaashiga dhaw ee ka dhexeeya labada dal ee Soomaaliya iyo Uganda.
2. Labada Madaxwayne ayaa ka wada-hadlay xaaladda amniga ee gobolka iyaga oo hoosta ka xarriiqay baahida loo qabo ilaalinta xasilloonida iyo amniga gobolka geeska Afrika.
3. Labada Madaxwayne ayaa si wadajir ah u soo dhaweeyay billaabashada hawlgalka cusub ee AUSSOM.
4. Labada Madaxwayne ayaa adkeeyay dardargalinta taageerada caalamiga ee ku aaddan dhaqangalinta Qorshaha Horumarinta Amniga Soomaaliya iyo kobcinta awoodda Ciidamada Xoogga Dalka.
5. Labada Madaxweyne ayaa sidoo kale is-dultaagay is-afgaradkii iskaashiga difaaca ee ay labada dal kala saxiixdeen, iyaga oo faray hay’adaha ku shaqada leh in ay dardargaliyaan dhaqangalintiisa.
6. Madaxwaynaha Jamhuuriyadda Soomaaliya ayaa uga mahad celiyay dhiggiisa Uganda soo dhawaynta diirran ee loo sameeyay isaga iyo wafdigiisa, isaga oo casuumaad rasmi ah oo uu ku imaanayo magaalada Muqdishu u fidiyay Madaxwayne Museveni.
7. Dhankiisa, Madaxwane Yoweri Museveni ayaa Madaxwayne Xasan Sheekh uga mahad celiyay booqashadiisa, isaga oo dhanka kale aqbalay casuumaadda rasmiga ah ee uu ku imaanayo caasimadda Soomaaliya ee Muqdishu muddada soo aaddan.
Waxaa hadda ka socota xarunta Wasaaradda Gaashaandhigga ee magaalada Muqdisho munaasabad si heer sare ah loo agaasimay, taasoo uu Wasiirkii Gaashaandhigga ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Cabdulqaadir Maxamed Nuur, si rasmi ah xilka ugu wareejinayo.
Munaasabaddan oo ay ka qeyb galayaan masuuliyiin sare oo ka tirsan dowladda Federaalka, ayaa la filayaa in ay goobjoog ka noqdaan Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Mudane Xamse Cabdi Barre, iyo guddoonka labada Gole ee Baarlamaanka Federaalka.
Wasiir Cabdulqaadir, oo xilka hayay muddo ka badan kuwii isaga ka horreeyay tan iyo dowladdii Kacaanka, ayaa loo aqoonsaday inuu yahay Wasiirkii ugu waqtiga dheeraa ee qabtay xilkan tan iyo xilligaas, isaga oo door weyn ka ciyaaray dib u dhiska iyo horumarinta Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed muddadii uu xilka hayay.
Cabdulqaadir Maxamedhawaan ayaa dhawaan la wareegi doono wasaarad kale oo uu dhawaan loo magacaabay.
Munaasabaddan ayaa ah mid si weyn loo hadal hayo, iyadoo la sugayo khudbadaha ay jeedin doonaan madaxda sare ee dowladda iyo Wasiir Cabdulqaadir laftiisa, si loo muujiyo isbeddelka ku yimid hogaanka Wasaaradda Gaashaandhigga iyo waxa laga filayo hoggaanka cusub.
Wixii faahfaahin ah ee kasoo kordha munaasabaddan, kala soco wararkeena xiga.
Faahfaahinno dheeraad ah ayaa kasoo baxaya weerar hoobiyeyaal ah oo saaka waaberigii lala beegsaday xayndaabka garoonka caalamiga ah ee diyaaradaha Aden Adde ee magaalada Muqdisho, iyadoo ay jirto cabsi laga qabo khasaare dhimasho iyo dhaawac ah.
Ilo-wareedyo amni iyo dad goobjoogayaal ah ayaa sheegay in ugu yaraan lix madfac oo hoobiye ah ay kusoo dhaceen gudaha xayndaabka garoonka, gaar ahaan dhanka koonfur bari ee garoonka oo ku dhow xeebta Badweynta Hindiya. Goobtaas ayaa ka mid ah meelaha ugu ammaanka badan caasimadda, maadaama xarumo muhiim ah iyo saldhigyo ajaanib ah ay ku yaallaan.
Wararka hordhaca ah ayaa tilmaamaya in qaar ka mid ah hoobiyaashaasi ay sababeen waxyeello hantiyeed iyo dhaawacyo, inkastoo aan weli si rasmi ah loo caddeyn khasaaraha dhabta ah. Laamaha ammaanka ayaa xilligan baaritaanno ka wada aagga la bartilmaameedsaday, waxaana la adkeeyay ilaaladii garoonka iyo goobaha ku dhow dhow.
Weerarkan ayaa kusoo beegmaya iyadoo weli la dareemayo raadadkii hoobiyeyaal kale oo shalay lagu garaacay nawaaxiga Madaxtooyada Qaranka – Villa Somalia, kuwaas oo sababay dhaawaca ugu yaraan 10 qof oo shacab ah. Weerarada noocan ah ayaa kusoo kordhaya Muqdisho maalmihii u dambeeyay, taas oo walaac hor leh ku abuurtay shacabka iyo daneeyayaasha amniga.
Illaa hadda ma jirto cid si rasmi ah u sheegatay mas’uuliyadda weerarka saaka ka dhacay agagaarka garoonka, hase ahaatee, weerarada hoobiyeyaasha ah ayaa inta badan waxaa fuliya kooxaha ka soo horjeeda dowladda Soomaaliya.
Ciidamada ammaanka ayaa la filayaa inay goor dhow war rasmi ah ka soo saaraan dhacdadan, iyadoo shacabka loogu baaqay inay ka fogaadaan meelaha ay wax ka dhaceen ilaa xaaladdu ay degto.
Wixii warar ah ee kusoo kordha dhacdadan, waxaad kala socon doontaan wararkeena xiga.
Buuraleyda Calmiskaad – Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya laba duqeymood oo habeenkii xalay ka dhacay deegaanka buuraleyda Caal-miskeed, gaar ahaan togga Miraale oo kamid ah meelaha ay ku dhuumaaleysan jireen xubno ka tirsan kooxda Daacish.
Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya in duqeymahan lala beegsaday goobo ay ku sugnaayeen dagaalyahanno ka tirsan Daacish, kuwaas oo la sheegay in ay xilligaas ka soo baxeen godadkoodii si ay dhaqdhaqaaqyo cusub u bilaabaan. Waxaana isla markiiba la fuliyay weerarro cir ah oo si toos ah loogu bartilmaameedsaday.
Bayaan kooban oo ka soo baxay maamulka Puntland ayaa lagu sheegay in dowladda Isutagga Imaaraadka Carabta ay ahayd cidda fulisay duqeymahan, iyagoo kaashanaya sirdoonka iyo kormeerka Puntland. Waxaa sidoo kale la xaqiijiyay in weerarradan lagu dilay tiro kamid ah firxadka Daacish ee ku sugnaa togga Miraale.
Duqeymahan ayaa qeyb ka ah dadaallada socda ee lagu beegsanayo xarumaha iyo godadka ay ku dhuumaaleysanayaan kooxaha xagjirka ah ee ku sugan buuraleyda gobolka Bari, gaar ahaan deegaannada fog ee ay adagtahay in si dhulka ah loo galo.
Ilaa iyo hadda lama helin tiro rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha rasmiga ah, balse wararka hordhaca ah ayaa tilmaamaya in duqeymahaasi ay ahaayeen kuwo si sax ah loogu beegsaday bartilmaameedyo gaar ah.
Wixii faahfaahin ah ee ku soo kordha wararka duqeymahan, kala soco wararkeena xiga.
Tashkent-Uzbekistan 06, April, 2025: Xoghayaha guud ee Golaha Shacabka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Cabdiraxmaan Maxamed Cabdulle (Jaabiri) oo safar shaqo ku jooga wadanka Uzbekistan ayaa ka qeyb galay kulanka 150-aad ee xoghayaasha Baarlamaanka Aduunka oo ka dhacay Magaaladda Tashkent ee caasimadda wadankaasi.
Xoghayaha guud ee Golaha Shacabka ayaa ka qeyb galayaasha kulanka la wadaagay warbixin ku saabsan howlaha Baarlamaanka Soomaaliya, shuruucda uu ka shaqeeyay iyo sidoo kale horumarka uu sameeyay
Sidoo kale xoghayaha guud ee Golaha Shacabka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdulle (Jaabiri) ayaa ka qeyb galay kulanka guddiga fulinta ee xoghayaasha baarlamaanadda carabta kaas oo horudhac u ahaa kulanka golaha guud ee Baarlamaanka aduunka oo ka dhici doona wadanka Aljeeriya, waxaana guddiga inta kulanka uu socday meelmariyay Ajendaha kulanka guud.
Xoghayaha guud ee Golaha Shacabka ayaa qeyb ka ah wafdi uu hogaaminayo Guddoomiye kuxigeenka labaad ee Golaha Shacabka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya mudane Cabdullaahi Cumar Abshirow.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa gaaray magaalada Kampala ee caasimadda dalka Uganda, halkaas oo uu kula kulmi doono Madaxwaynaha Jamhuuriyadda Uganda Mudane Yoweri Museveni.
Booqashada shaqo ee uu Madaxwaynaha Jamhuuriyaddu ku tagay dalka Uganda ayaa ujeeddadeedu tahay sidii loo sii dardargelin lahaa dagaalka lagu ciribtirayo Khawaarijta, iyada oo labada madaxwayne ay sidoo kale ka wada hadli doonaan xoojinta xiriirka laba geesoodka ah ee dhinacyada badan taabanaya ee u dhaxeeya labada dal.