Hoos ka Dhageyso: Warka Fiidnimo ee Idaacada warsan Tabiye, yaxye Hiilsan.
Shirka 6-aad ee Golaha Wadatashiga Qaran ee Dowlada Federaalka Dowladaha Xubnaha ka ah iyo Gobolka Banaadir oo uu gudoominayo Madaxweynaha JFS Mudane Xasan Sheekh Maxamud ayaa Maanta ka furmay Magaalada Muqdisho
Shirkan ayaa looga hadlayaa xaaladda Amniga dalka gaar ahaan wajiga labaad ee Howlgalada lagu Al-Shabaab , Dhameystirka Arrimaha Deyn cafinta iyo Dhaqangelinta heshiisyadii horey ay u gaareen Golaha Wadatashiga Qaran.
Madaxweynaha dowlad Goboleedka Puntland Saciid Cabdullaahi Deni oo khilaaf xoogan uu kala dhaxeeyo Madaxda sare ee dowladda Soomaaliya ayaa diiday ka qeyb galka shirka, iyada oo ay xusid mudan tahay in shirkii ugu dambeeyay ee ka dhacay Magaalada Baydabo uu ka baaqaday ka qeyb-galkiisa.
Warar goor hore soo baxayay ayaa waxaa ay sheegayeen in Madaxweynayaasha Koonfur Galbeed, Galmudug iyo Hir-Shabeelle loo xil saaray qancinta Madaxweynaha Puntland, balse ay ku guuldareysteen, taas oo keentay in uu ka baaqdo shirka Golaha wadatashiga Qaran.
Geba-gabada Shirka Golaha wadatashiga Qaran ayaa Madaxda waxaa ay kasoo saari doonaan Warmurtiyeed ay kusoo bandhigi doonaan waxyaabihii ay ku heshiiyeen, iyada oo Puntland ay bannaanka ka joogto.
Xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee Qaranka ayaa maanta maxkamadda gobolka Banaadir hor geeyay sagaal eedeysane iyo shirkado loo haystay ka ganacsiga cunnooyin iyo cabitaanno dhacay, iyaga oo isticmaalaya jawaanno cusub iyo taariikho been ah.
Qoraal kasoo baxay Xafiiska Xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee Qaranka ayaa waxaa lagu sheegay in Fal-dembiyeedkaas oo baaristiisa uu gacanta ku hayo Xafiiska Xeer-ilaali-yaha Guud ee Qaranka, marka ay baaristiisu soo dhammaato waxa uueeddooda u gudbin doonaa Maxkamadda awoodda u leh.
Xafiisku waxa uu digniin culus u diray cid kasta oo ku hawlan kaydinta iyo ka-ganacsiga cuntooyinka dhacay, kuwaas oo bulshada khatar wayn ku ah.
Ugu dambeyn, Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Qaranka ayaa bogaadiyay dadaallada hay’adaha amnigu ay kaga hortagayaan dadka caadaystay falalkaas gurracan, sidoo kale waxaa uu ku booriyay bulshada Soomaaliyeed in ay la shaqeeyaanhay’adaha amniga sidii loo soo afjari lahaa falalkaas khatarta ku ah bulshada.
Todobaadyadii la soo dhaafay Xafiiska xeer ilaaliyaha guud ee Qaranka ayaa Maxkamadda Gobolka Banaadir waxaa uu u gudbinayay dad lagu eedeeyay dambiyo kala duwan kuwwas oo ay Ajaanib kamid yihiin.
Baydhabo-{WMN}-Barnaamijka Kulanka Warsan waxaad Caawa kaga boganidoontaan Wareeysiyo aad xasaasi u ah, khudbadiha shirarkii maanta Madaxda Somaliya ay ku qabteen Dalka iyo dibadiisa. waxaa Caawa soo saarey soona jeedinaaya Wariye Yuusuf Sheikh Aden (Qalinle} Dhageysi wanaagsan.
Wasiirka Arrimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga ah Abshir Cumar Huruuse ayaa gaaray Magaalada New York ee dalka Mareykanka halkaas oo uu kaga qeyb galayo shir heerkiisu sarreeyo oo yabooh dhaqaale loogu sameyn doono dalalka Geeska Afrika oo Soomaaliya qeyb ka tahay.
“Waxaan saaka soo gaaray magaalada New York si aan uga qaybgalo shir heer sare ah oo yabooh dhaqaale loogu samayn doono wadamada geeska Afrika ee sanadihii la soo dhaafay ay abaaruhu saamaynta xun kaga tageen” ayuu yiri Wasiir Huruuse.
Wasiirka ayaa intaas ku daray” Waxaan shirka la wadaagi doonaa waxyaabaha qaybta ka ah abaaraha soo noqnoqday iyo daadadka xilli roobaadka, oo ay ugu weyntahay saamaynta isbeddelka cimladu”.
Maantay oo Taariikhdu tahay 23/05/2023, Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed gaar ahaan Saldhigga Boliiska Dagmada Hodan Howlgal ay maanta sameeyeen waxey kusoo qabteen eedeysan, Cabdiraxmaan Xasan Yuusuf oo ka ganacsanayay maandooriye is kugu jira khamri Orgenal ah iyo Calaq, waxaana loo gudbin doonaa Maxkamada awooda u leh Insha-Allah.
Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed waxay ka codsanayaa shacabka Caasimadda in ay la soo wadaagaan xogta kuwa ka ganacsada Maandooriyaha ee dabar gooynaya dhalinta Soomaaliyeed ayaa lagu yiri” Qoraal kasoo baxay Booliska Gobolka Banaadir.
Bilihii la soo dhaafay laamaha Amniga Soomaaliya ayaa waday howlgallo ka dhan ah Maandooroyaha, iyaga oo gacanta ku dhigay maandooriye farabadan iyo dad Ganacsanayay.
Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Xamsa Cabdi Barre oo ka hadlay madasha shirka Sharm El Sheikh ayaa ku nuuxnuuxsaday ahmiyadda ay leedahay in Bangiyada Horumarinta ay noqdaan kuwo ka jawaaba caqabadaha la soo gudboonaada dal.
Ra’iisul Wasaaraha oo dood-cilmiyeed kala qaybgalay Ra’iisul Wasaareyaasha Masar, Rwanda, Burundi, Madaxweynayaaha Comoros iyo Madaxweyne Ku Xigeenka Tanzania, ayaa sheegay in Xukuumadiisa ay xoogga saartay hirgelinta lix tiir oo ka mira dhalintooda ay u horseedi karto Soomaaliya horumar iyo barwaaqo.
Mudane Xamsa oo madaxda kala duwan ee madasha ka soo qaybgashay la wadaagay sida ay dowladdiisu guulo la taaban karo uga soo hoysay horumarinta dhaqaalaha iyo wax ka qabashada isbeddelka cimillada, si looga baaqsado fatahaadaha soo noqnoqda iyo abaaraha dabadheeraaday.
Ugu dambeyn Ra’iisul Wasaaraha ayaa sheegay in wadammada ka soo kabanaya colaadaha ee ku jira dowlad dhiska sida Soomaaliya oo kale ay dhibaatooyin badan kala kulmaan sidii ay dib ula soo qabsan lahaayeen nidaamka dhaqaalaha adduunka.
Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada Soomaaliya Faarax Sheekh Cabdulqaadir ayaa maanta kulan la yeeshay Taliska Ciidanka Booliska Soomaaliyeed iyo Saraakiisha loo diyaariyey in ay ka shaqeeyaan Amniga iyo Amaanada Imtixaanka.
Wasiir Faarax iyo S.Guuto Sulub Axmed Firin ayaa Saraakiisha kula dar daarmay in ay masuul ka yihiin bad qabka ardayda iyo amaanada Imtixaanka, wax ay sidoo kale fareen in ay ardayda ula dhaqmaan sida ugu wanaagsan, oo aysan khal khal galinin ardayda.
Saraakiishan ayaa ka shaqeyn doono 114 xarumood oo loo diyaariyey in ay Imtixaan ku galaan 34,000 oo arday, kuwaasoo ku kala yaalla Caasimadda iyo Gobollada dalka.
Taliska Hawlgalka Ciidamadda Maraykanka ee Afrika (AFricom) ayaa xaqiijiyay in duqaymo dhinaca circa ah ay ka fuliyeen degmada Jilib ee gobolka Jubada Dhexe.
Qoraal ka soo baxay Taliska Africom ayaa lagu sheegay in Hawlgalkan ay la kaashadeen Dawladaa Federaalka Soomaaliya lagu mana sheegin qoraaalka Africom khasaareka dhashay duqaynta
‘’ Qiimeeyn hordhac ah ayaa muujineysa in uusan jirin khasaare soo gaaray dad rayid ah dhimasho ama dhaawac ayaa lagu yiri warka ka soo baxay Afriom’’.
Dhinaca kale’ Warbaahinta Dawladaa Soomaaliya ayaa baahisay in Ciidamada Qalabka Sida ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah ay weerar ka fuliyeen Magaalada Jilib ee gobolka Jubbada dhexe oo xarun u ah Al Shabab.
Weerarka oo lagu beegsaday bartilmaameedyo gaar ah ayaa geestay Khasaare xooggan oo isugu jira dhimasho, dhaawac iyo xarumo la burburiyay ayaa lagu yiri warkan oo ay baahisay Warbaahita Dawlada.
Dawlada Kenya ayaa Xoojisay dadaalaada laagu xaakameeynaayo Ganaacsiga sharci darrada ah ee ka socda xeebaha dalkeeda ka dib markii dib loo furay soohdinta at la wadaagto Soomaaliya .
Saraakiil iyo Ciidamo dheeraad ah ayaa la soo dhoobay Xadka Kenya ay la waadaagto Soomaaliya si ay ug hortagaan Ganacsiga sharci darrada ah .
Hase’ahaatee’ Tani ayaa ku soo aadaeysa Muddo Todobaad dhexdiisa ka dib markii Kenya ay ogolaatay in dib loo Furo Xarumihii Xuduudaaha Ismaamuladaa Mandheera, Lamu, iyo Garisa 90ka Maalmood ee soo socda.
Hay’adda Canshuuraaha Kenya ee loo soo gaabiyo (K R A) ayaa shaqaalaheeda Kastamkaa iyo xakameyntaa Xuduudaha u dirtay Lamu, waaxa ay kala shaqeeyneysaa Ilaalada Xeebaha Kenya si ay u ilaaliyaan qayb ka mid aah Badweynt Hindiya.
Hase’aahaatee ‘ dib u furisrata Xadka Kenya iyo Soomaaliya ayaa sare u qaadeysa Xiriirka Ganacsi ee ka dhexeyaay labada dal.