Hoos ka Dhageyso: Barnaamijka Waxbarashada ee Idaacada Warsan oo idin soo diyaariyay Wariye Mohamuud Nuunoow Mohamed (Jiijoow)
Hoos ka Dhageyso: Warka Fiidnimo ee Idaacada Warsan oo idin soo jeedinayo Hassan Ibrahim.
Wasiiru Dowllaha Wasaaradda Caafimaadka HE Dr. Maryama Mohamed Hussein, ayaa maanta daah furtay Barnaaamijka Derdergelinta Dadaallada Ciribtirks Cudurka Dabaysha.
Inta uu socdo wajiga 1aad ee Ololahaan waxaan talaal lagaarsiin doonaa ilaa tiro dhan 2,500,000 oo Carruur ah, kuwaas oo ku nool deeganada ilaa 11 Gobol oo dalka ah.
Wasiiru Dowllaha,ayaa sheegtay in cudurkani uu beegsado dhallaanka yar oo ah udub dhaxaadka bulshada iyo mustaqbalka Soomaaliya.
” Cudurka Ilaa hadda, 31 carruur ah oo aan waxba galabsan ayaa u naafoobay fayraska dabaysha. taas macnaheedu waa in ugu yaraan 31 qoys oo bulshadeenna ah ay la dhibaatoonayaan la tacaalidda masiibada carruurtooda ku habsatay (curyaamid joogta ah), iyadoo la heli karo tallaal waxtar leh oo ka hortagi kara cudurkan haddii carruurta loo dhameestiro tallaalka uu ubaahanyahay.”
Wasaaradda Caafimaadka oo gacan ka heleysa Hay’adaha Caalamiga ah, ayaa tallaalka iyo saadka kale u diyaarisay si tallaalka loo gaarsiiyo dhammaan carruurta Soomaaliyeed marka laga soo tago dadaallada tallaalka loogu keenayo qoysaska guryahooda jooga xilliyada ololaha tallaalka.
Waa inay jirto mas’uuliyad oo dhinaca qoysaska ah si loo hubiyo in carruurtooda la tallaalo ma aha oo kaliya inta lagu jiro ololaha laakiin sidoo kale inay carruurtooda geeyaan xarumaha caafimaadka si ay u qaataan tallaalada kale ee muhiimka u ah caruurta ee aan ahayn tallaalka dabaysha.
Soomaaliya waxay khibrad aad u wanaagsan u leedahay ciribtirka cudurka furuqa, ciribtirka fayraska dabeysha duurjoogta ah ee P1 waxayna xakameysay dillaacii hore ee cVDPV3. Aqoonta, khibradaha iyo agabka ayaa diyaar ah si loo joojiyo cudurka dabaysha ee hadda socda.
Waxa ugu muhiimsan waa in la sii xoojiyo iskaashiga Dowladda iyo Hay’adaha oo ay qaadaan tallabooyin mideysan. Soomaaliya waxa ay la timid qorshe cusub oo degdeg ah kaas oo looga faa’iidaysanayo in lagu taageero dadaallada kor loogu qaadayo xasaanadda carruurta laguna xoojinayo la socodka cudurka dabeysha. Istaraatiijiyadani waxay awood u yeelan doontaa inay xakamayso dillaaca dabaysha hal mar oo dhan. Haddii aynaan hadda wax ka qaban xaaladan dhammaan dadaallada waxay noqon doonaan kuwo aan qiimo lahayn.
Waxaa rajadaydu tahay in dhammaan daneeyayaasha oo ay ku jiraan qoysasku ay u guntadaan xakameynta dabaysha oo ay badbaadiyaan carruurta. Fariintaydu waa in aad gacmaha isqabsataan oo aad joojisaan xanuunkaan hadda.
Madaxwaynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kulan saagootin ah la qaatay Danjiraha Dowladda Maraykanka ee Xilka baneeynaya Larry André oo ay dhammaatay muddo-xileedkiisii diblumaasiyadeed ee uu ku joogay dalkeenna.
Madaxweynaha ayaa ku bogaadiyey Danjire Larry, doorka uu ka qaatay xiriirka iyo iskaashiga Labada dal, gaar ahaan gar-gaarka iyo arrimaha binu aadannimada, dagaalka ka dhanka Alshabaab iyo taageerada dowladnimada Soomaaliya.
Dhankiisa, Danjire Larry André oo Madaxweynaha uga mahad-celiyey kulankan ayaa tilmaamay sida uu ugu faraxsan yahay wada-shaqeynta ay u muujiyeen dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed, inta uu ku guda jiray gudashada waajibaadka diblumaasiyadeed ee loo soo igmaday.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa tilmaamay sida ay uga go’an tahay dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed in ay xoojiyaan xiriirka iyo iskaashiga diblumaasiyadeed ee ay la leeyihiin dalalka caalamka, si danaha dadka Soomaaliyeed loogu gaaro iskaashi iyo wax- wada-qabsi.
Hoos ka Dhageyso: Warka Galabnimo ee Idaacada Warsan oo idin soo jeedinayso Muna Hasan.
Wasaaradda Waxbarashada Hiddaha yo Tacliinta Sare waxa ay guul weyn u rajaynavsaa dhammaan ardayda Soomaaliyeed ee maanta oo ah 27ka bisha Maajo, 2023, u fariisanaya imtixaanka shahaadiga ah ee fasalka 12aad, ee sannad-dugsiyeedka 2022/2023. Waxa ay Wasaaraddu sidoo kale bogaadinaysaa mas’uuliyiinta, hawlwadeenada, iyo ciidamada ammaanka ee maanta u taagan sidii ay ardaydu u heli lahaayeen jawi deggan oo habsami leh, oo ay imtixaanka shahaadiga ku galaan.
Waxa maalmihii la soo dhaafay jiray arday, sida ay warbaahinta iyo baraha bulshada la wadaageen, ka cabanayay in laga reebay liiska ardayda u fariisanaysa imtixaanka shahaadiga ah, ee fasalka 12aad ee sannad-dugsiyeedkan 2022/2023.
Wasaaradda Waxbarashada waxa ay baaris ku sameeysay cabashooyinkii ardaydan, waxaana u caddaatay in ardaydani aysan soo marin habraacii sharciga ahaa ee sooyaalka waxbarashada, xogtooda ardaynimana aysan ku jirin xog-kaydiyaha guud ee waxbarashada dalka (EMIS). Waxaa ay Wasaaraddu baaris ku waddaa dugsiyadii sida baalmarsan sharciga sooyaalka iyo hannaanka waxbarashada dalka ku kacay, ee ardaydan aanan xogtooda la haynin ay wax ka baranayeen. Dugsigi ay ku caddaato in ay mas’uul ka yihiin fal-dambiyeedkan, waxaa la la tiigsan doonaa sharciga.
Wasaaradda Waxbarashadu waxa ay u taagan tahay ilaalinta hufnaanta habraaca waxbarshada dalka. Sidaa darteed, Wasaaradda Waxbarashadu waxa ay ku wargalinaysaa waalidka Soomaaliyeed in ay si weyn uga feejignaadaan dugsiyada aanan raacaynin habraaca iyo hannaanka sharciga ee u yaalla waxbarashada dalka, had iyo goorna ay hubiyaan sugnaanta xogta ardaynimo ee ubadkooda.
Ugu dambayntii, waxa ay mar kale Wasaaradda Waxbarashadu guul u rajaynaysaa dhammaan ardayda Soomaaliveed ee sida habsamida u soo dhamaystay waxbarashadoodii 12 ” sanno, ee maanta imtixaanka ugu dambeeya dugsiga sare u fariisanayo.
Maamulka Gobolka Banaadir ayaa ku hanjabay inay tallaabo mcad ka qaadi doonaan dadka ka ganacsada daawooyinka dhacay iyo dhaqaatiirta aan qibrada laheyn ee ka Shaqeeya Goobaha Caafimaad ee kuyaalla Magaalada Muqdisho.
Guddoomiye kuxigeenka Amniga iyo Siyaasadda Gobolka Banaadir Maxame Axmed Diiriye ( Yabooh) ayaa sheegay in dadka iibiya dawoyiinka yaalaa Farmashiyaaasha ee aan qibrada lahaayn Tallaabo adaag ay ka qaadi doonaan.
“Dalkeena Maanta waxa baabi’iyay dad aan Dhaqaatiir ahayn, Waxaa baaabi’iyay dad aan Aqoon u lahayn waxa ay ka shaqeeynayaan, Waxa baabi’iyay daawo aan sax ahayan oo sidii laa rabo dalka loo soo gelinayo dadkana lagu sumeynaayo ayuu yiri Gudoomiye yaboh’.
Sidoo kale’ Gudoomiye yabooh ayaa sheegaay in dhawaan ay sameyn doonaan hawlgallo ay ku soo qabanayaan dawooyinka dhacay iyo dadka ka ganacsada .
Hoos ka Dhageyso: Warka Duhurnimo ee Idaacada Warsan, Tabiye Yuusuf Sheikh Aden.
Imtixaanka Shahaadiga Dugsiga Sare ee dowladda ay qaadeyso ayaa lagu waddaa in uu maanta dalka ka billaawdo Muqdisho iyo Gobolada dalka marka laga reebo Somaliland iyo Puntland.
Qeybo ka mid ah Ammaanka Magaalada Muqdisho ayaa saakay si weyn loo adkeeyay, waxaana lagu waddaa in maanta ardayda dugsiyadda Sare ay u fadhiistaan Imtixaanka dowladda ee shahaadiga ah, iyada oo ay u fariisan doonaan ilaa 34,000 oo Arday.
Imtixaanka ayaa si rasmi ah maanta kaga bilaaban doona gobolka Banaadir, Galmudug, Hirshabeelle , Koonfur Galbeed iyo Jubbaland.
Xarumaha Imtixaanka lagu galaayo ayaa waxaa la geeyay Ciidamo loogu tala galay in ay suggaan Ammaanka xarumahaasi iyo kormeerayaal loogu talo galay inay ilaaliyaan Imtixaanka,kuwaas oo qaarkood ka socda Wasaaradda Waxbarashada.
Mas’uuliyiin ka tirsan dowladda ayaa lagu waddaa in ay kormeeraan Goobaha ay lagu qaadaayo Imtixaanka.
Guddoomiyaha Golaha loo dhan yahay ee Qaramada Midoobay, Csaba Kőrösi, ayaa si adag u cambaareysay weerarradii shalay lala beegsaday ciidamada Midowga Afrika ee ATMIS, saldhiggooda magaalada Buulo Mareer.
Wuxuu tacsi u diray ehelada dadkii ku dhintay, sidoo kale shacabka iyo dowladda Uganda iyo Soomaaliya.
Sidoo kale waxa uu u rajeeyay caafimaad deg deg ah dadkii ku dhaawacmay weerarkaasi Ururka Al-Shabaab ay ku qaadeen Saldhigga Ciidamada Uganda ee Buulo-Mareer.
“Argagixisadu nooc kasta oo ay tahay iyo muuqaalkeeda waxay ka dhigan tahay khatar weyn oo ku wajahan nabadda iyo ammaanka caalamiga ah.” ayuu yiri Csaba Kőrös.
Guddoomiyaha golaha loo dhanyahay ayaa hoosta ka xariiqay in loo baahan yahay in cadaaladda la horkeeno kooxihii ka dambeeyay weeraradaasi, isaga oo sidoo kale sheegay inay sii wadi doonana taageerada ay siiyaan Soomaaliya.
Weerarkii shalay Xubno katirsan Ururka Al-Shabaab oo ku bilaawday qaraxyo ayaa Al-Shabaab waxaa ay sheegteen inay kudileen 137 Askari, balse howlgalka ATMIS ay sheegeen inay weerarkaasi ku jebiyeen Al-Shabaabkii soo weeraray.