Baydhabo-{WMN}-Hoos ka dhageyso Warka Fiidnimo ee Idaacada Warsan oo aqrineyso Sadam Hilal.
Baydhabo{WMN}Wasaaradda Warfaafinta Xukuumadda federaalka ah ee Soomaaliya ayaa qoraal kasoo saartay howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda dalka, iyada oo Shacabka ugu baaqday inay ka feejignadaan weerarada Al-Shabaab.
Qoraalka Wasaaradda Warfaafinta oo aad u dheer ayaa waxaa lagu sheegay in Ciidanka Qaranka iyo shacabka oo is garabsanaya ay si xawli ah guulo uga gaarayaan dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, isla markaana laga dilay in ka badan 200 oo Xubnood, sidoo kalena guulo laga gaaray degaannadii lagu dagaalamay ee Galmudug iyo HirShabelle.
“Dowladda Soomaaliya waxay bogaadineysaa shacabka oo markii ay garwaaqsadeen hagardaamada Al-Shabaab, si buuxda u garab istaagey Ciidanka Qaranka, kuna biiray dagaalka looga soo horjeedo, iyaga oo weli ku guda jira dilka dadka shacabka, burburinta kaabeyaasha sida ceelasha, beeraha, Buundooyinka, Waddooyinka iyo wixii la mid ah ayaa lagu yiri” Qoraalka Wasaaradda.
Sidoo kale Wasaaradda Warfaafinta ayaa sheegtay in Dowladda Soomaaliya iyo laamaha amniga qaranka oo gudanaya waajibaadkooda sugidda amniga iyo difaaca shacabka ay ka go’an tahay inay ciqaab kulul marsiiyaan Al-Shabaab.
Dowladda waxay fareysaa shacabka inay muujiyaan feejignaan dheeri ah si looga hortago weerarada Al-Shabaab. Xogaha sirdoonka ee la socodka dhaqdhaqaaqa Shabaab ayaa la kordhiyay, si looga hortago tallaabo kasta oo ay ku doonayaan inay shacabka ku waxyeeleeyaan. tallaabooyinka la doonayo inay shacabku qaadaan iyagoo si dhow ula shaqeynaya laamaha amniga ayaa waaa lagu sheegay.
1- In shacabku muujiyaan feejignaan guud, gaar ahaan inta uu socdo hawlgalka ka dhanka ah Al-Shabaab.
2- Si gaar ah dowladdu waxay milkiilayaasha hotelada, maqaayadaha iyo goobaha kale ee ganacsiga u soo jeedinaysaa in ay muujiyaan taxaddar dheeri ah.
3- Muwaadiniinta waxaa loo soo jeedinayaa in ay si taxadar leh xaaladda ula socdaan, isla markaana yareeyaan tagista laga maarmi karo ee goobaha ay khatartu uga imaan karto.
4- Waxaa la xusuusinayaa milkiileyaasha guryaha, hoteelada , garaashyada iyo goobaha kaleba in ay il gaar ah ku hayaan dhaqdhaqaaqyada ka socda goobahooda, ciddii aragta ficillo shaki lehna waxaa laga codsanayaa in ay degdeg u soo wargeliyaan laamaha amniga .
5- Ciidamada amniga waxaa ka go’an inay sii wadaan hawlgallo qorsheysan oo ka dhanka ah Al-Shabab , sidaas darteedna waxaan ka codsanaynaa shacabka in ay dulqaad muujiyaan.
Baydhabo{WMN}Agaasimaha Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka Soomaaliya ee (NISA) Mahad Maxamed Salaad iyo Agaasimaha Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka Ethiopia (NISS) M Temesgen Tiruneh Dinku ayaa maanta heshiis ku kala saxiixday magaalada Addis Ababa ee caasimadda dalka Itoobiya.
Labada dhinac ayaa ku heshiiyay, in labada sirdoon ee NISA iyo NISS, ay yeeshaan wada shaqeyn ku qotonta is dhaafsiga xogaha muhiimka ah iyo xoojinta dagaalka wada jirka ah ee lagu hayo Al-Shabaab.
Agaasimaha Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Soomaaliya Mahad Maxamed Salaad ayaa tilmaamay in heshiiskan uu yahay mid macno u leh labada dal ee dariska ah iyo sidoo kale ammaanka bariga Afrika.
Labada sirdoon ee Soomaaliya iyo Itoobiya oo dareensan muhiimadda ay labada wadan u leedahay la adgaalanka Al-Shabaab ayaa muujiyay sida ay uga go’antahay in ay horseed u noqdaan in waxa loogu yeero Argagixisada laga dhammeeyo Geeska Afrika.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed ayaa horay kulan ay ugu yeesheen magaalada Addis Ababa isku raacay xoojinta iskaashiga dhinacyada ammaanka iyo la dagaalanka Al-Shabaab.
Baydhabo-{WMN}-Hoos ka dhageyso Warka Galabnnimo ee Idaacada Warsan oo aqrineyso Maxamed Abdiraxman Abdulle {Malele}
Baydhabo{WMN}Iyada oo qeybo badan oo ka mid ah gobolada dalka Soomaaliya ay ka socdaan howlgalo ciidan oo wadajir ah oo looga soo saarayo deegaanada ay gacanta ku hayaan Al-Shabaab, ayaa saraakiisha ciidamada Midowga Afrika ee ATMIS iyo kuwa Xoogga dalka kulan ay yeesheen waxa ay kaga hadleen sidii looga hortagi lahaa qaraxyada ay geystaan Al-Shabaab.
Qaraxyada ayaa si aan kala sooc lahayn loo dhigaa Wadooyinka Muhiimka ah iyo Wadooyinka kale, waxaana taasi ay keentaa in askarta dowladda & dad rayid ah ay waxyeelo kasoo gaarto, waxaana hakad la galiyay isu socodkii Badeecooyinka iyo dadka. Si loo yareeyo tan, ATMIS iyo ciidamada XDS waxay kor u qaadayaan awoodaha ka hortagga qaraxyada ayaa lagu yiri” War kasoo baxay howlgalka ATMIS.
“Sababta aan u yeelanayno habab cusub oo loo wada dhan yahay oo la shaqeyn karo oo ku aaddan la dagaallanka khatarta qaraxyada waa in xeeladaha Al-Shabaab ay isbedeleen. Fikirkeenu waa in aanu noqon mid ka sii fog, balse waa in uu ka sii ballaaran yahay” ayuu yiri Ku-simaha Taliyaha Ciidanka ATMIS, Brig. Gen. Keith Katungi oo ka hadlayay kulanka oo saddex maalmood socday, kaas oo qorsheyntiisa iyo isku dubaridkiisa ay fududeysay Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Miino baarista (UNMAS) isla markaana ay taageertay Kooxda Taageerada Howlgalka Boqortooyada Ingiriiska ee Soomaaliya.
64-ka sarkaal ee ka qeyb galay shirkaan, waxaana diiradda lagu saaray sidii loo abuuri lahaa jawi ay ku shaqeeyaan ATMIS iyo xoogga dalka, iyadaoo kor loo qaadayo howlgallada ka hortagga qaraxyada iyo sidoo kale yareynta saameynta walxaha qarxa ay ku yeelanayaan howlgallada meelaha la xoreeyay iyo nawaaxigeeda.
“Howlgallada wadajirka ah ee ciidamada xoogga dalka iyo ATMIS ayaa Al-Shabaab loogu geystay khasaare badan, waxaana laga saaray dhul ballaaran, annagoo ka jawaabayna, waxaan aragnaa inay kordheyn qaraxyada ay sameynayaan,waxaana ku baaqaysaa in la qaado tallaabooyin ka hortag ah oo ku habboon si loo yareeyo khatartan,” ayuu yiri madaxa ciidamada ATMIS Col. Davidson Nwogu.
Shirkaan ayaa wuxuu daba-socday shirkii daneeyayaasha ee la qabtay bishii Juun ee sannadkan si loo dejiyo qaab-dhismeedka horumarinta istaraatiijiyad dhammaystiran si loo yareeyo khatarta qaraxyada ee fulinta waajibaadka ATMIS
Baydhabo{WMN}Kooxaha gargaarka ee Kenya ayaa sheegay in tobanaan kun oo qaxooti dheeraad ah oo ka imaanaya Soomaaliya la filayo inay soo gaaraan Xeryaha Qaxootiga Dhadhaab toddobaadyada soo socda, iyadoo Soomaaliya iyo Geeska Afrika ay la tacaalayaan abaaro iyo gaajo daran oo weli taagan.
Guddiga Badbaadinta Caalamiga ah ayaa sheegay in 55,000 oo Qaxooti Soomaali ah ay horay u gaareen Xeryaha Dhadhaab ee dalka Kenya sanadkii la soo dhaafay. Xeryaha ku yaalla waqooyiga Kenya ayaa waxaa hadda ku nool ilaa 230,000 oo qof, kuwaasoo u badan Soomaali ka cararay colaado iyo xaalado nololeed oo adag dhowrkii sano ee la soo dhaafay.
Madaxa u doodista ee IRC ee Kenya, Jamin Kusuania, ayaa sheegay in hadda xeryaha ay soo gaarayaan dadka ay saameeysay abaarta oo si degdeg ah ugu baahan cunto iyo dawo.
“Waxaan qaabileynaa dadka ay saameysay abaarta, taasoo la mid ah nafaqo-xumo, waxaan heynaa dad nafaqo-darro heyso oo Dhadhaab imaanaya, waxaan xusnay dhacdooyin jadeeco ah oo laga helay dadka cusub ee soo galaya Dhadhaab,” ayay tiri Kusuania. “Haddii aan nahay IRC iyo kuwa kale, waxaan sii wadeynaa taageerada xagga nafaqeynta, iyada oo loo marayo bixinta caafimaadka kooxahan gaarka ah.”
Hay’adaha ayaa waxay filayaan 60,000 oo kale ay imaanaya lixda bilood ee soo socota xeryaha qaxootiga Dhadhaab ee dalka Kenya, kuwaas oo ka cararay xaalado kala duwan oo kajira Soomaaliya.
Aamina Cali, oo 30 jir ah, ayaa ka mid ah dadka dhowaan yimid Xerooyinka. Waxay hore ugu noolayd Dhadhaab, balse ay dib ugu soo laabatay Soomaaliya sanadkii 2017, laakiin waxay soo noqotay markii nolosha halkaas ay u adkaysan wayday.
Aamina Cali ayaa sheegtay in ay ka qaxday magaalada Kismaayo ee koonfurta Soomaaliya kadib markii ay arigeedii ku weyday abaar. Waxay sheegtay inay ku dareemayso ammaan xerada oo ay ka heshay xoogaa cunto ah, laakiin waxay raacisay inaysan jirin taageero ku filan iyada iyo toddobadeeda carruurta ah.
Soomaaliya ayaa xilligaan meelo badan oo kamid ah waxaa kajirta abaar daran, taas oo ay sii dheer tahay dhibaatooyinka ka dhashay dagaallada u dhaxeeya ciidamada dowladda iyo dadka degaanka oo dhinac ah iyo Al-Shabaab.
Baydhabo-{WMN}-Hoos ka dhageyso Warka Duhurnnimo ee Idaacada Warsan oo aqrineyso Yuusuf Sheekh Adan (Qalinle)
Wareegii ugu dambeeyay ee wadahadalada nabadeed ee u dhaxeeyay dowladda Itoobiya iyo wakiillada gobolka Tigray ayaa wakhti dheeri ah lagu daray, iyadoo taliyayaasha ciidamada ay ka shaqeynayaan tafaasiil ku saabsan hub ka dhigista ciidamada Tigrayga kadib laba sano oo colaad ah.
Sarkaal la socda wadahadalladan oo codsaday in aan la magacaabin maadaama aan loo oggoleyn inuu ka hadlo arrinkan, ayaa xaqiijiyay wakhtiga dheeriga ah ee lagu daray socoshada shirkan Khamiistii.
Wadahadalladii Isniintii ka furmay Kenya ayaa lagu waday in la soo afjaro Arbacadii.
Wadahadallada uu hoggaaminayo Midowga Afrika ayaa daba socda saxiixii todobaadkii hore ee “xabbad-joogtinta rasmiga ah” ee colaadda oo lagu qiyaasay inay ku dhinteen boqollaal kun oo qof.
Heshiisku wuxuu dhigayaa in ciidamada Tigray-ga hubka laga dhigo toddobaadyo gudahood, balse waxaa jira walaac laga qabo marka dagaalyahannada kale ee aan heshiiskan qaybta ka ahayn ay ka baxaan Tigrayga.
Waxaa ka mid ah ciidamo ka socda Eritrea oo deris la ah gobolka iyo kuwa kale oo ka socda gobolka Amxaarada ee Itoobiya.
Qodobada kale ee looga hadlay wareeggaan waxaa ka mid ah dib u soo celinta adeegyada aasaasiga ah sida internetka, isgaarsiinta iyo bangiyada gobolka ay ku nool yihiin in ka badan 5 milyan oo qof, iyo sidoo kale dib u soo celinta gaarsiinta gargaarka bini’aadantinimo.
Hormuudka wadaxaajoodka dhinaca dowladda Itoobiya, Redwan Hussein, ayaa sheegay in “laga yaabo in dhamaadka toddobaadkan ama bartamaha toddobaadka soo socda” in gargaarka bini’aadantinimo loo ogolaan doono in uu galo Tigray.
Waaberigii hore ee saaka ayaa Xubno katirsan ururka Al-Shabaab waxaa ay weerar ku billaawday qaraxyo ku qaadeen Saldhig ciidamo katirsan kuwa dowladda Soomaaliya ku leeyihiin degaanka Burdaar ee Galbeedka magaalada Beledweyne.
Weerarka kadib ayaa waxaa halkaasi ka dhacay dagaal xoogan oo la isku adeegsaday hubka noocyadiisa kala duwan kaas oo dhexmaray ciidamada Kumaandooska Gorgor eek u sugan degaanka burdaar iyo Al-Shabaabkii weerarka kusoo qaaday.
Goobjoogayaal ayaa waxaa ay Risaala u sheegeen in dagaalka uu ahaa mid socday in ka badan laba saacadood, isla markaana uu jiro khasaaro nafeed iyo min hantiyadeed oo soo gaaray dad Shacab ah oo ku sugan degaanka Burdaar, hayeeshee aysan ka bixin Karin faah faahino dheeraad ah.
Dhinaca kale War kasoo baxay dowladda Soomaaliya ayaa waxaa lagu sheegay in Ciidanka xoogga Dalka Soomaaliyeed ay fashiliyeen weerar gaadma ah oo ay Al-Shabaab saakay waabirigii kusoo qaadeen deegaanka Burdaar ee Gobalka Hiiraan.
Afhayeenka Wasaaradda Difaaca Soomaaliya Janeraal Cabdullaahi Cali Caanood oo la hadlay Wakaaladda Wararka Soomaaliyeed ee SONNA ayaa sheegay in Ciidanka oo helay xogta qorshaha Al-Shabaab ay ka hortageen weerarkaasi ayna dileen 12 kamid ah Al-Shabaab.
Gen Caanood wuxuu sheegay in ciidamada xoogga dalka ay ka dhaawacmeen 3 Askari, hadana ay ku sii dabajiraan Xubnihii katirsanaa Al-Shabaab ee weeararka ku soo qaaday deegaanka Burdaar ee gobalka Hiiraan.
Weerarka saaka lagu qaaday Saldhigga Ciidamada Gorgor ee degaanka Burdaar ee Goolka Hiiraan ayaa kusoo aadaya xilli maalmihii la soo dhaafay uu hakad galay howlgalkii ka dhanka ahaa Al-Shabaab ee ka socda degaannada Gobolka Hiiraan.
Madaxweynaha Hir-Shabeelle Cali Guudlaawe Xuseen ayaa booqday degaannada Geyfo, Bakajeex, Qoordheere iyo Warciise oo dhowaan laga saaray Al-Shabaab.
Madaxweynaha ayaa kormeeray dhamaan degaannada laga saaray Shabaab, Isagoo halkaas kulan kula qaatay Taliyaha Ciidanka Ciidanka Xoogga Dalka Janaraal Odawaa Yuusuf Raage, Gudoomiyaha Gobolka Shabeellaha Dhexe Axmed Meyre Makaraan iyo Qeybaha kala duwan ee Saraakiisha Ciidamada waxa uuuna kala hadlay muhiimada howlgalada socda, adkeynta amniga deegaannada la xureeyay iyo sida ay lagama maarmaan u tahay la dagaalanka Al-Shabaab.
Madaxweynaha ayaa la hadlay boqolaal ka tirsan ciidamada deegaanka ah oo usoo qalab qaatay ka qeybgalka howlgalada baahsan ee ka dhanka ah Shabaab, waxa uuna ku bogaadiyay yididiilada ka muuqata iyo sida ay uga go’an tahay inay Gobolkaan ka xureeyaan Al-Shabaab.
Madaxweyne Cali Guudlaawe ayaa ugu baaqay dhamaan shacabka Soomaaliyeed gaar ahaan bulshada Hirshabeelle inay u soo hub qaataan halganka la isaga xureynayo Al-Shabaab.