Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) ayaa 10-kii Juun 2026 loo doortay Hoggaamiyaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, isagoo helay 88 cod oo ka mid ah 90-ka xubnood ee ka qeybgalay doorashada. Maalintii xigtay ayuu si rasmi ah xilka ula wareegay.
Hadda oo ay dhammaadeen 90-kii maalmood ee ugu horreeyay, waxaa soo baxaya sawir isku dhafan: maamulku wuxuu bilaabay dhisidda hay’adihiisa iyo qorshayaashiisa horumarineed, laakiin dhinaca amniga iyo xasilloonida siyaasadeed ayaa weli ah caqabadda ugu weyn.
1. Maxaa loo arki karaa guul?
Dhismaha maamulka
Mid ka mid ah tallaabooyinka ugu horreeyay ee Aadan Madoobe wuxuu ahaa dhismaha xukuumad cusub. Bishii Luulyo waxaa la shaaciyey gole wasiirro ka kooban 26 xubnood, taas oo ahayd tallaabo loogu talagalay in maamulka cusub uu yeesho hay’ado si buuxda u shaqeeya.
Tani waxay muhiim u tahay maamul cusub oo xilka ku yimid xilli Koonfur Galbeed ay ka jirtay kala-guur siyaasadeed iyo amni.
Waxbarashada oo mudnaan la siiyey
Waxbarashadu waxay ka mid noqotay meelaha ugu muuqda ee maamulka cusub uu diiradda saaray.
15-kii Juun, Aadan Madoobe wuxuu daahfuray imtixaanka shahaadiga ah ee fasalka 8-aad ee Koonfur Galbeed, kaas oo ay qaadanayeen 19,788 arday, iyadoo tiradu ka kordhay 15,269 arday sanadkii hore.
Bishii Agoosto waxaa sidoo kale Baydhabo lagu qabtay shir looga hadlay horumarinta waxbarashada, tayeynta macallimiinta iyo kordhinta fursadaha waxbarasho ee carruurta iyo dhallinyarada.
Sidaas darteed, waxbarashada waxaa lagu tilmaami karaa mid ka mid ah meelaha uu maamulku bilaabay inuu dejiyo ajende cad.
Qorshaha horumarinta 2026–2031
9-kii Sebtembar, maamulka Koonfur Galbeed wuxuu dib u daahfuray Qorshaha Isbeddelka Koonfur Galbeed 2026–2031 (STP).
Qorshuhu wuxuu diiradda saaraya adeegyada bulshada, caafimaadka iyo waxbarashada, kobcinta dhaqaalaha iyo shaqo-abuurka, kaabeyaasha dhaqaalaha, maamulka wanaagsan iyo xoojinta hay’adaha dowladda. Aadan Madoobe ayaa saxiixay qorshaha.
Laakiin halkan waxaa jirta su’aal muhiim ah:
Qorshe la saxiixay ma aha weli guul horumarineed; guushu waxay imaan doontaa marka qorshaha loo beddelo mashaariic iyo adeegyo shacabka si dhab ah u gaara.
2. Amniga: meesha ugu weyn ee imtixaanka Aadan Madoobe
90-ka maalmood ee ugu horreeyay waxaa si weyn u hareeyay arrimaha amniga.
Maamulka wuxuu qaaday tallaabooyin lagu xoojinayo ciidamada, waxaana la sheegay in la wado qorista iyo tababarka ciidamo cusub oo loogu talagalay Ciidanka Xoogga Dalka iyo Daraawiishta Koonfur Galbeed.
Aadan Madoobe wuxuu sidoo kale qabtay shirar amni, isagoo faray hay’adaha amniga inay xoojiyaan ilaalinta shacabka iyo ka hortagga weerarrada Al-Shabaab.
26-kii Agoosto wuxuu booqday furimaha ciidamada ee lagu ilaaliyo Baydhabo, isagoo xog ka dhageystay saraakiisha ciidamada.
Waxaa intaas dheer in maamulka uu isku dayay inuu helo taageero dheeraad ah oo Dowladda Federaalka ah.
Laakiin natiijada amniga wali waa muran
Inkasta oo la qaaday tallaabooyin ciidan, Baydhabo iyo nawaaxigeeda waxaa weli ka jiray xaalad amni oo aad u jilicsan.
Bishii Agoosto waxaa magaalada iyo hareeraheeda ka dhacay dagaallo u dhexeeyay dhinacyo siyaasadeed iyo ciidan, halka 3-dii Sebtembar uu mar kale dagaal culus ka dhacay duleedka Baydhabo.
AP waxay sheegtay in Isbitaalka Gobolka Bay uu maalintaas daweeyay 71 qof oo dhaawac ah, oo ay ku jireen 15 haween ah, iyadoo hal qof oo rayid ah la xaqiijiyay inuu dhintay.
Tani waxay muujinaysaa in caqabadda Aadan Madoobe aysan ku koobnayn Al-Shabaab oo keliya; waxaa jira sidoo kale khilaaf siyaasadeed iyo kala qaybsanaan ciidan.
3. Siyaasadda: guul iyo caqabad isku mar ah
Aadan Madoobe wuxuu xilka ku yimid iyadoo xiriirka u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo hoggaankii hore ee Koonfur Galbeed uu aad u xumaa.
Sidaas darteed, maamulka cusub wuxuu helay taageero xooggan oo ka timid Muqdisho, taas oo u sahlaysa inuu helo taageero siyaasadeed iyo mid ciidan.
Laakiin dhinaca kale, taageeradaas ayaa dhalisay dood ah in maamulka cusub uu si weyn ugu tiirsan yahay Dowladda Federaalka.
Tani waa meel u baahan taxaddar.
Maamul goboleed awood leh waa mid xiriir wanaagsan la leh Dowladda Federaalka, balse sidoo kale leh kalsooni iyo taageero gudaha ah.
Haddii kala qaybsanaanta siyaasadeed ay sii socoto, qorshe kasta oo horumarineed wuxuu wajihi karaa caqabado.
4. Maxaa weli gaabis ah?
Adeegyada bulshada
90 maalmood gudahood ma muuqdaan caddeymo badan oo muujinaya in adeegyada aasaasiga ah sida caafimaadka, biyaha, waddooyinka iyo shaqo-abuurka si weyn loo beddelay.
Arrintani qayb ahaan waxay ka dhalan kartaa muddada oo gaaban, laakiin shacabka waxay doonayaan inay arkaan natiijooyin la taaban karo.
Dhaqaalaha iyo shaqo-abuurka
Qorshaha 2026–2031 wuxuu xusay kobcinta dhaqaalaha iyo shaqo-abuurka, balse weli waxaa loo baahan yahay in la arko:
- shaqooyin cusub;
- fursado ganacsi;
- taageero dhalinyarada;
- kobcinta beeraha;
- horumarinta xoolaha;
- maalgashi gudaha iyo dibadda ah.
Haddii arrimahan aan la dardargelin, qorshaha horumarintu wuxuu halis ugu jiraa inuu ku ekaado dukumenti siyaasadeed.
Maamulka iyo isla-xisaabtanka
Mid ka mid ah su’aalaha ugu waaweyn ee mustaqbalka horyaalla maamulka ayaa ah:
Sidee loo xaqiijinayaa in dhaqaalaha iyo mashaariicda dowladda si hufan loo maareeyo?
Shacabka iyo deeq-bixiyeyaashu waxay u baahan yihiin xog cad oo ku saabsan dakhliga, kharashaadka, mashaariicda iyo natiijooyinka.
5. Dhaliisha ugu weyn: amni aan weli xasilloonayn
Haddii hal qodob lagu qiimeeyo 90-ka maalmood, waa amniga.
Maamulka wuxuu muujiyay dadaal muuqda oo ku aaddan dhismaha iyo xoojinta ciidamada, laakiin dhacdooyinka Baydhabo waxay muujinayaan in awood ciidan oo keliya aysan xallin karin dhibaatada Koonfur Galbeed.
Waxaa loo baahan yahay saddex arrimood oo isku socda:
Ciidan mideysan + hay’ado shaqeeya + heshiis siyaasadeed.
Haddii mid ka mid ah saddexdaas uu maqnaado, xasilloonida waxay ahaan kartaa mid ku-meel-gaar ah.
6. Maxaa Aadan Madoobe laga filayaa 90-ka maalmood ee xiga?
90-ka maalmood ee ugu horreeyay waxay ahaayeen xilli maamulka lagu dhisayo, laakiin 90-ka maalmood ee xiga waa inay noqdaan xilli natiijooyin la cabbiri karo.
Waxaa laga filan karaa:
- In la mideeyo ciidamada Koonfur Galbeed.
- In la yareeyo colaadda siyaasadeed ee Baydhabo.
- In la xoojiyo dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab.
- In STP 2026–2031 loo beddelo mashaariic dhab ah.
- In la kordhiyo adeegyada caafimaadka iyo waxbarashada.
- In la abuuro fursado shaqo oo dhalinyarada ah.
- In la xoojiyo maamulka degmooyinka iyo gobollada.
- In la kordhiyo isla-xisaabtanka iyo daahfurnaanta maaliyadeed.
- In bulshada rayidka ah iyo odayaasha dhaqanka lagu daro xalinta khilaafaadka.
- In maamulka iyo shacabka la dhex dhigo kalsooni siyaasadeed oo waarta.
90-ka maalmood ee Aadan Madoobe laguma tilmaami karo guul buuxda, sidoo kalena laguma tilmaami karo fashil.
Waxaa jira bilowyo muuqda: dhismaha xukuumadda, diiradda waxbarashada, shirarka amniga, dadaallada dhismaha ciidamada iyo diyaarinta qorshaha horumarinta 2026–2031.
Laakiin waxaa jira caqabado waaweyn: amni-darro, khilaaf siyaasadeed, kala qaybsanaan ciidan iyo baahida loo qabo in qorshayaasha maamulka loo beddelo adeegyo muuqda.
Sidaas darteed, qiimeynta ugu habboon ee 90-ka maalmood waa:
“Maamul dhismihiisu socdo, laakiin wali wajahaya imtixaan adag oo amni iyo siyaasadeed.”
Guusha dhabta ah ee Aadan Madoobe ma noqon doonto tirada shirarka uu qabto ama qorshayaasha uu saxiixo; waxay ku xirnaan doontaa haddii shacabka Koonfur Galbeed ay dareemaan nabad, adeegyo wanaagsan, shaqo-abuur, cadaalad iyo maamul la isku halleyn karo.
90-ka maalmood ee xiga ayaa noqon doona imtixaanka natiijada ee maamulka Sheekh Aadan Madoobe. Mudnaanta koowaad waa in la dejiyo khilaafka siyaasadeed, la xasiliyo Baydhabo, magaaloyinka kale koonfur galbeed lana mideeyo ciidamada qaybahiisa kala duwan.
Dhanka horumarka, maamulka waxaa horyaalla in qorshayaashiisa loo beddelo adeegyo muuqda sida waxbarasho, caafimaad, biyaha, korontada, gargaarka, in la isu furo lana xoojiyo amniga waddooyinka soo galo magaalooyinka iyo deeganada koonfur galbeed iyo shaqo-abuurka dhalinyaraha, horumarinta arimaha bulshada, wanaajinta xiriirka guud ka dhaxeeya heyadaha dowladda koonfur galbeed heer federaal iyo kuwo kale.
Mustaqbalka fog, guusha Aadan Madoobe waxay ku xirnaan doontaa afar arrimood: xasillooni siyaasadeed, amni, dhaqaale iyo maamul hufan.
waxaana loogu fadhiyaa inuu dhameystiro doorashada federaalka, kala wareegida ciidamada AUSSOM si buuxda inuu dhiso ciidan cudud leh oo la wareegi kara amaanka guud deeganada koonfur galbeed.
Haddii 90-ka maalmood ee soo socda laga gaaro horumar dhinacyadan, maamulka wuxuu yeelan karaa saldhig adag oo siyaasadeed. Haddii khilaafka iyo amni-darradu sii socdaan, qorshayaasha horumarineed waxay halis ugu jiraan inay dib u dhacaan.
Gabagabada faalada warsan ee 90-ka cisho sheekhAadan Madoobe miyuu haystaa fursad uu ku hormariyo maamulkiisa cusub, laakiin waqtiga soo socda ayaa go’aamin doona fursaddaas in uu beddeli karo natiijo dhab ah?.
sidoo kale Sheekh Aadan Madoobe ma awoodi doonaa inuu 90-ka maalmood ee xiga ku xasiliyo amniga Koonfur Galbeed, gaar ahaan Baydhabo?
Maamulka cusub ma ku guuleysan doonaa inuu abuuro heshiis siyaasadeed iyo dib-u-heshiisiin ay ku wada qanacsan yihiin dhinacyada Koonfur Galbeed?
Qorshaha Isbeddelka Koonfur Galbeed 2026–2031 ma u beddeli doonaa maamulka mashaariic iyo adeegyo bulshada si dhab ah u taabanaya?
Aadan Madoobe ma awoodi doonaa inuu dhiso maamul hufan oo ka shaqeeya dhammaan gobollada Koonfur Galbeed, kana gudba siyaasadda ku kooban Baydhabo?
90-ka maalmood ee soo socda ma noqon doonaan bilowga xasillooni iyo horumar, mise khilaafaadka siyaasadeed iyo amni ayaa sii wiiqi doona maamulka cusub?
90-ka maalmood ee ugu horreeya waxay ahaayeen bilow. 90-ka maalmood ee xiga ayaa noqon kara kuwa go’aamiya jihada maamulka.
Maxaan ka naqaanaa sheekh Aaadan Maoobe?
Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) waa siyaasi Soomaaliyeed oo muddo dheer ku jiray siyaasadda dalka. Wuxuu kasoo shaqeeyay hay’ado kala duwan iyo inuu soo qabtay xilal heer federaal ah, waxaana uu horey u soo noqday Guddoomiyaha Baarlamaanka Soomaaliya dhowr xilli, sidoo kalena wuxuu muddo kooban ahaa Madaxweyne Ku-simaha Soomaaliya sanadkii 2008–2009.
10-kii Juun 2026, waxaa loo doortay Madaxweynaha Koonfur Galbeed, isagoo helay 88 cod oo ka mid ah 90 xildhibaan oo codeeyay.
Sidaas darteed, marka aan ka hadlayno “90-ka maalmood ee Sheekh Aadan Madoobe”, waxaan ula jeednaa muddadii ugu horreysay ee uu hoggaaminayay Maamulka Koonfur Galbeed.
Si kooban: Aadan Madoobe waa siyaasi waayo-arag ah oo hadda hoggaaminaya Koonfur Galbeed, waxaana imtixaanka ugu weyn ee horyaalla ah amniga, dib-u-heshiisiinta siyaasadeed, maamulka iyo horumarinta adeegyada bulshada.
Warsan Radio — Codka Shacabka
