Soomaaliya ayaa wajahaysa xaalad bani’aadantinimo oo sii xumaanaysa, iyadoo madaxda Hay’adda Cuntada Adduunka ee Qaramada Midoobay (WFP) ay ka digayaan in dalka uu mar kale u sii dhowaan karo macaluul (famine) haddii aan si degdeg ah loo kordhin gargaarka bani’aadantinimo.
Xogta hay’adaha Qaramada Midoobay waxay muujinaysaa in ku dhowaad 6 milyan oo qof, oo u dhiganta 31% dadka la qiimeeyay, ay wajahaan heerar sare oo cunto-yaraan ah, halka ku dhowaad 1.9 milyan oo qof ay ku jiraan xaaladda degdegga ah ee IPC Phase 4.
Dhibaatada ugu weyn ayaa sidoo kale saameysay carruurta.
Qiyaastii 1.9 milyan oo carruur ah oo ka yar shan sano ayaa la filayaa inay la kulmaan nafaqo-darro ba’an sannadka 2026, iyadoo ku dhowaad 493,000 carruur ah ay wajahayaan nafaqo-darro ba’an oo u baahan daaweyn degdeg ah.
Abaaraha, colaadaha iyo dhaqaale-xumada
Qaramada Midoobay waxay sheegtay in xaaladda ay ka dhalatay isku-darka roobabkii oo liitay, abaaro daba dheeraaday, colaado, barakac, qiimaha cuntada oo sare u kacay iyo hoos u dhaca maalgelinta gargaarka. Arrimahan ayaa si gaar ah u saameeyay dadka ku tiirsan xoolaha iyo beeraha.
Degmada Buurhakaba ee Gobolka Baay ayaa ka mid ah meelaha ugu daran, iyadoo lagu tilmaamay inay gaartay heer aad u daran oo nafaqo-darro ah, isla markaana ay jirto khatar macaluul haddii xaaladdu sii xumaato oo gargaarka aan la kordhin.
Gargaarka oo yaraaday
WFP ayaa sheegtay in awooddeeda wax-ka-qabashada ay aad uga hooseyso tii xilligii abaartii 2022, taas oo Soomaaliya laga badbaadiyay inay gasho macaluul baahsan.
Warbixin cusub ayaa tilmaamaysa in hay’addu hadda haysato qiyaastii 10% oo keliya kheyraadkii ay haysatay xilligaas.
WFP waxay sheegtay inay weli awood u leedahay inay wax ka qabato xaaladda, balse ay u baahan tahay dhaqaale dheeraad ah si loo gaarsiiyo cunto, nafaqo, caafimaad iyo kaalmo lacageed dadka ugu nugul.
Hay’addu waxay hadda ku baaqaysaa in si degdeg ah loo kordhiyo taageerada caalamiga ah si looga hortago in xaaladdu isu beddesho musiibo ka sii weyn.
Soomaaliya waxay mar kale taagan tahay meel xasaasi ah. Haddii aan la helin roobab ku filan, gargaar joogto ah iyo taageero dhaqaale oo degdeg ah, khatarta macaluul iyo dhimashada carruurta iyo dadka nugul ayaa sii kordhi karta.
